2.9.16

Θυμισεις

εχουν ευχαριστα κανει καταληψη  στο μυαλο. Εχθες, ανοιξε το νυχτολουλουδο. Θυμηθηκα τον Κωνσταντινο. Αραγε, ειναι ακομα με τη Μαριαννα του; Μου λειπει η θαλασσα. Βουτια απο το δεξι βραχο στην Ακεφαλο. Κανεις δε θα ηταν κατω απο το δενδρο, το ενα κ μοναδικο.   Μεσογειος. Ακατανοητη. Υπεροχη. Ο Γιαννης φαινεται ευτυχισμενος. Εχω καιρο να του μιλησω. Παντα τον σκεφτομαι, ομως, κ τον αγαπω. Η Λιλη. Αυτο το υπεροχα καταπληκτικο πλασμα. Ιατρος, πια. Ο Μαξ, ο σκυλος, τον ειδα σημερα κουτσο. Μου κουνησε την ουρα. Ηρθε διπλα, ξαπλωσε ανασκελα να του δωσω μερικα χαδια. Η γειτονια δεν αλλαξε καθολου. Μονο οι ελιες ψηλωσαν. Εφτασαν στον ουρανο. Το πεζοδρομιο χαλασε. Ειμαστε 2 χρονια εκτος Ελλαδας, για πολλοστη φορα, αλλα παντα εδω ειναι η βαση μας. Εδω ειναι το σπιτι μας. Δε θα μπορουσα ποτε να σκεφτω, οτι θα υπαρξει μηνας που δε θα κανω τρανσφερ το ποσο για το ενοικιο αυτου του σπιτιου... Ειναι κατι σαν ασφαλεια. Τι στο διαολο... γερναω. Να' σαι καλα, Σ. Τ.
Αυτες τις μερες που θα ειμαστε εδω με τον πιτσιρικα τον μεγαλο, οι υπολοιποι εφυγαν μετα τις διακοπες, ωστε να συναντησει τους φιλους τους, δε μπορω να μαγειρεψω. Ειμαι σιγουρη οτι θα θελησει να φαει σουβλακια και ξερω κ ακριβως απο που! Να δω εγω τι θα φαω!!! 

25.5.15

Ένα

Ωφειλω να κανω εκατο πραγματα, σήμερα. 
Τελικα θα κανω μόνο ένα. Ένα που δεν περιλαμβάνεται στα εκατό. Θ' αράξω. Τ' άραγμα είναι τόσο σημαντικό στη ζωή. Είναι σοβαρή εργασία ν' αποξεχνιεσαι με τον εαυτο σου, να χαζολογάς. Δημιουργει εσωστρεφεια. Μετά ερχεται η γορταστικη ατμοσφαιρα. Γιατι να απαρνηθω τον εαυτο μου, λοιπόν, αφου σαν τεμπελιασω γαληνευει το τοπιο γυρω μου; Μια βολτα χωρις σκοπό. Μια ξάπλα στο κρεβάτι. Ωρες να κοιτας το ταβάνι. Να τεντωσεις τα ποδια στην κουπαστή της βεραντας. Να παρατηρεις τ' απαλο αερακι. Να χαμογελας μπροστα στην θαλασσα. Να καθεσαι με τις ωρες στο γραφειο έχοντας αναμεσα στα χερια σου το κεφαλι, σχεδον να ξαπλώνεις.
Ειμαι ετοιμη να κανω οτι θελω. 

Σας τα λέω όλα αυτά, γιατί καμιά φορά μ' αρέσει να μοιράζομαι μαζί σας λεπτομέρεις που δε σας αφορούν. Σκέψεις που δε σας ενδιαφέρουν.



22.5.15

Το Τριχωτό Κάθαρμα

τα παιδια φευγατα στις γειτονιες και στις ρουγες. Ο ερωτας παιζει μουσικη. Λιγος χρόνος. Τελειωσα το παραμυθακι που γραφα απο καιρο. Ανοιξα το σκοτεινο σημειωματαριο. Απο καιρο αγραφο. 
Σημερα τραφηκα με λαθη. Ανοιξα την τηλεοραση το πρωι. Εφαγα σπανακορυζο με γιαουρτι. Πηγαν τα παιδια τον σκυλο την πρωινη του βολτα. Δεν ακουσα τον ταχυδρομο. Επαιξα ακκορντεον, οι διπλανοι της διπλανης αυλης με κατσαδιασαν γιατι πεθανε η γιαγια το βραδυ. Επαιξα φαδους, ουτε αυτο τους αρεσε. Ειναι 19:15. Απεχω πεντε ωρες μεχρι τον νυχτερινο υπνο. Ποσα λαθη θα αντεξει ακομα η μερα;
Εκοψα δυο φετες απο το χθεσινο καρβελι. Απλωσα τον ανθοτυρο. Μερικες σταλες ελαιολαδο. Το αφησα στο τραπεζι μεχρι να βοηθησω τον Παουλι να μετακινηση την μποτα. Γυρισα να φαω το μεζεδακι μου... Μεζεδακι; Μεζεδάκι μου; Γιατι πιατακι μου εισαι αδειο; Θα το πιασω το καθαρμα που το κανε.

Τι να τις κανει ενας ανθρωπος 18 ζευγαρια μπακετες; Μυστηριο

16.3.15

Αρνητικό



κυριολεκτικα
μεταφορικά
νοημα

1.2.15

That Lady

Η κυρια βρισκεται σε τελμα. Δε μπορω να διαβασω. Δε μπορω να ζωγραφισω. Δε μπορω να φωτογραφισω. Δε μπορω να τραγουδισω. Ουτε να μαγειρεψω δε μπορω.
Τι κανω, λοιπον;
Τιποτα.
Προσπαθω να σκεφτω. Το μυαλο μου βρισκεται στο κενο. Χανω τις σκεψεις μου.
Προσπαθω να τις τακτοποιησω. Αντε ξεκινω να γραψω. Δεν θυμαμαι τι σκεφτηκα. Δε θυμαμαι γιατι ξεκινησα να γραφω. Βγαινω στη βεραντα. Αναβω ενα τσιγαρο. Τιποτα. Κενο.
Σκατα.
Κοιταζω τον σκυλο. Μιλα, ρε του λεω. Πες κατι. Τιποτα

Κραταει την κεφαλα του κατω. Με κοιταζει στραβα. Προσπαθει να καταλαβει;

Αναβω ενα τσιγαρο. Καιγεται ανησυχο αναμεσα στα δυο μου δακτυλα. Στριβω το επομενο. Το ρουφαω ολο.

Κατρακυλω μεσα σ' ενα πονο. Κατι καιγεται μεσα στο στηθος μου. Ποναει το κεφαλι μου. Κομματιαζονται οι σκεψεις. Τις ξεχνω

Συννεφα. Κοινωνικη κριση. Το χαρτι αδειο ακομα. Το στυλο μετεωρο στο χερι μου. Προσπαθω να κανω μια σκεψη. Η αρχη δεν γινεται ποτε κι εγω μενω εκει αποχαυνωμενη να κοιταζω το κενο.

Οι πολιτικες εξελιξεις με ξεπερνουν. Οχι γιατι γινεται κατι το συγκλονιστικο. Η στασιμοτητα του τιποτα με ενοχλει. Ωσπου με οδηγει στην παραιτηση. Με εξουσιαζει πια

Η κατηφορα δεν εχει τελειωμο. Στασου, λεω


25.2.14

Πεντε Ψαρια

Σε μια πλατια κατσαρολα με εφτα φλυτζανες νερο, εβρασα πεντε μπακαλιαρους και κοτσανια σελινου.

Ποσο με εκνευριζει να βλεπω μαγειρους να σπαταλανε τα υλικα τους και να πετανε πχ τα κοτσανια σελινου, τα οποια ειναι τοσο θρεπτικα και με ιδιοτητες που δεν εχουν αλλα φρουτα ή λαχανικα. Ο μαγειρας δεν ειναι εκει μονο για να μας γεμιζει την μπακα. Αυτο αλλωστε μπορουμε να το κανουμε με αρκετο καλο ψωμι. Ειναι εκει για να μας γεμισει ενεργεια. Να μας θρεψει σωστα το σωμα. Να γεμισει την ψυχη μας. Να τονωσει την καρδια. Το φαγητο δεν εχει παραπανω σπουδαιοτητα απο αυτη που χει απο μονο του. Εχουμε ή αν θες εχουνε δωσει στο φαγητο αλλη διασταση απο την πραγματικη. Ειναι δημιουργια, αλλα δεν ειναι τεχνη. Το φαγητο ή το μαγειρεμα δεν ανηκει στις καλες τεχνες. Αυτοι που μαγειρευουν δεν ειναι καλλιτεχνες. Οι μαγειροι δεν ειναι ροκ σταρς. Και σιγουρα δεν ειναι εκει για να διαφημιζουν τις γελοιοτητες που πουλανε τα εργοστασια. Ολες αυτες τις επεξεργασμενες τροφες που εχουν διαλυσει την υγειοα μας και δεν λεμε να το καταλαβουμε. Το φαγητο ειναι σπουδαιο απο μονο του. Υπαρχει για να εχουμε καλη υγεια. Αλλα πως να εχουμε οταν οι επαγγελματιες της εστιασης μας προτεινουν σχεδον μας πιεζουν να χρησιμοποιησουμε κυβους, ζελεδια, ετοιμα μιξ, μαργαρινες ακαθοριστης ποιοτητας ακομα και ετοιμους πουρεδες σε μορφη σκονης. Το φαγητο ειαι εκει και για αλλο λογο που τον εχουμε ξεχασει. Ειναι εκει παντα ετοιμο να μας συγκεντρωσει γυρω απο το τραπεζι, να μιλησουμε, να γελασουμε, να κοιταχτουμε, να συνφαγουμε. Το φαγητο δεν ειναι οτι μπαινει σε να πιατο. Το φαι ειναι πολλα περισσοτερα, αλλα σιγουρα οχι ανοητα πιατα σε ηλιθιους ακατανοητους καταλογους πριβε εστιατοριων. Γιατι το φαγητο μπορει να ειναι ενα μηλο, ενας γαυρος συνοδια μιας καλη ρακη ή ενα καλο γλυκο... χαλβα σιμιγδαλενιο πχ!. 
Ασχετο
και σχετικο
 
Επειτα, φιλεταρα τα ψαρια, τ΄αλατισα ελαφρα και τα κρατησα στην ακρη. Φιλτραρα το ψαροζουμι για τυχον κοκκαλα, κρατησα δυο κουταλες και στο υπολοιπο εβρασα δυο ξερα κρεμμυδια κομμενα στη μεση, πεντε πατατες ολοκληρες,  δεκατρια καροτα (τα δεκα κομμενα καθετα στη μεση, τα τρια ζουλιεν), σε τριαμιση φλυτζανια νερο. 

Αφου εβρασαν, κρατησα στην ακρη μονο τις πατατες, τα ζουλιεν καροτα και το σελινο, τα οποια σερβιρα με μια μαγιονεζα νερου. Δλδ, εναν κροκο, μουσταρδα, ελαιολαδο, αλατι, πιπερι, μελι, λεμονι. Αλλα αντι για ενα φλυτζανι λαδι, που ειναι η αναλογια για εναν κροκο αυγου, εβαλα μισο λαδι μισο νερο. Τελος προσθεσα ενα καταπληκτικο ξυδι που κανε η μανα. Την μαγιονεζα την κανω παντα στο χερι.

Πολτοποιησα, τα υπολοιπα λαχανικα με το ζουμι τους. Κρατησα μια κουταλα απο το καινουργιο ζωμο στην ακρη και στο υπολοιπο εριξα αλατι, μαυρο πιπερι, ελαιολαδο, χυμο λεμονιου, κατα βουληση, πεντε φουχτες (οπως ειπε ο καζαντζακης) ρυζι καρολινα, καλα πλυμενο, λιγο αρακα, νεροκαρδαμο και αφου τ αφησα να παρουν μια βραση, εκλεισα το ματι. Σε περιπου μιση ωρα ειχε γινει μια πηχτη πορτοκαλη σουπαμε με μπολικο χειλωμενο ρυζι, την οποια σερβιρα σε βαθια μπολ.

Εβαλα στη φωτια κατσαρολιτσα με τις δυο κουταλες ψαροζουμι + μια κουταλα ζωμο, που 'χα κρατησει απο πριν, μια κουταλια βουτυρο κερκυρας, αλατι, φρεσκοτριμμενα πιπερια, και το εξης μειγμα: 
σε ενα φλυτζανι νερο ενωσα δυο κουταλιες της σουπας νισεστε και χυμο λεμονιου. προσθεσα λιγο λιγο απο το ζωμο της κατσαρολιτσας ωστε να ανεβει η θερμοκρασια, ανακατευοντας. Αυτο το μειγμα ειναι ενα ρου, αλλα χωρις να καβουρδισουμε. Ας πουμε δλδ ενα ψευτολιεζον! 
Ολα αυτα λοιπον, ανακατεψα απαλα μεσα στην κουτσικη κατσαρολιτσα, μαζι με μαραθο, κι οταν εγινε μια σαλτσιτσα πηχτουλη και μοσχομυρωδατη, εκλεισα το ματι. Αυτη την σαλτσα την τοποθετησα σε πιατελα με τα φιλετα μπακαλιαρου απο πανω.

Φυσικα, φαγαμε με καλοζυμωμενο μαυρο ψωμακι. Μαλλον, φαγανε.
ενω τα κοκκαλα τα φαγαν οι γατες...

20.2.14

ΤσικνοΠεμπτη

Ειναι τσικνοπεμπτη κι εγω αγαπω τα σορτσ. Το star wars IV παιζει στην τιβι. Στην ουκρανια οι ναζιστες κανουν τα δικα τους. Μερικοι ανεβαζουν φωτο στο διαδυκτιο με οτι αηδιαστικα πτωματα εχουν βαλει στις σχαρες, την ιδια ωρα που πολλοι δεν εχουν να φανε, κυριολεκτικα. Θελω να ντυθω γερος. Καφετι παντελονι. Μισανοικτα κουμπια να ψιλοφενεται η μαλαπερδα. Τσοχινη τραγιασκα. Γυαλι με καφε χονδρο σκελετο. Νυχι για κατσαβιδι κι οτι αλλο ηθελε προκυψει. Μπουφαν γκρι, ελαφρως γυαλιστερο. Καμπουριτσα. Μπερμπαντικο βλεμμα. Ενα δοντι κατω απο τα γερασμενα χειλη. Κατα προτιμηση στην πανω γναθο. Να καταφερω να μυριζω λιγο κατρουλιλα. Λιγο ταμπακο. Λιγη καμφορα. Ν' αναδυω μποχα ναφθαλινης. Που θα βρω καφε σκαρπινε παπουτσι χιλιοφορεμενο; Νταξ πουκαμισακι λευκο με ριγα εχω... Μια φανελα απο μεσα και πιο μεσα κατασαρκα το πιο χονδρο πουλοβερ. Να μη φαινεται. Δηθεν να το παιξω παληκαρακι. Οπως οταν ερχεται το καλοκαιρι που φοραν κατι βερμουδες καπρι, μα φανταζουν πανω τους σορτσακια, για να το παιξουν γκομενακια. Κι οταν καμια πιτσιρικα περασει απο διπλα τους, κορδωνονται, φουσκωνουν το στηθος, χασκει το στομα.

10.2.14

Μια Κανονικη Μερα

κι ολα ηρθαν παλι μεσα στο κεφαλι μου. Ηρθαν. Μπαστακωθηκαν. Δεν μ' αφηνουν ν' αναπνευσω παλι αυτα τα ολα. Τα ολα που με περιτριγυριζουν καιρο τωρα κι απο παντα. Τ' ονομα μου ηταν η πρωτη λεξη που ειπα στη ζωη μου, μα ευχομαι να μην ειναι η τελευταια. Στα τελευταια μου θα θελα να 'χω να πω κι αλλα ονοματα. Θα θελα να χω να πω πολλα.
Παμε παλι απ' την αρχη. 
Ηρθαν ολα μεσα μου παλι, που λες. Λογιων-λογιων εγνοιες. Ανυποφορα συναισθηματα. Παρανοικες σκεψεις. Αραγε οταν θα πεθανω θα θυμαται καποιος το ονομα μου; Νατος. Ηρθε κι ο θανατος. Μεσα στις κουβεντες μου. Αγαπω τα πουλια γιατι πανε οπου θενε. Αγαπω τα ασημενια βραδυα, γιατι μυριζουν σαν τα γιασεμια. Αγαπω τους ηλιους που 'ρχονται καθε πρω, γιατι θυμιζουν καποιες μεθυσμενες κυριακες.
Εχει μπει ενας διαβολος μεσα στο κεφαλι μου. Μου τριβελιζει τα σωθικα. Μια σκεψη αναιτια, που γινε τις τελευταιες μερες φοβος. 
Αυτη τη χρονια θα γινουν τραγικα γεγονοτα. Ειμαι σιγουρη πια. Τ' ονειρα μου το λενε καθε βραδυ. 
Ξερεις οτι μισω τα οπλα;
Δε μπορω να συγκεντρωθω. Το μυαλο μου στροβιλιζεται. Εχω μια λεξη στο μυαλο κι αμεσως την ξεχνω. Σηκωνω το χερι μου να παρω κατι, κι εκεινο μενει μετεωρο. Κοιτω εξεταστηκα πανω στο γραφειο... αλλα τιποτα. 
Εκανα το λαθος μερικες μερες στη σειρα να ανοιξω την τηλεοραση. Παραλογισμος.
Ανοιξα το ραδιο και ακουγα μονο διαφημισεις.
Βγηκα στη βεραντα να δω την φασολια κι ειχε ξεραθει.
Σηκωσα το πουκαμισο να σφιξω την ζωνη μου κι εκεινη ειχε χαθει.
Καθησα κατω απο την ελια να ξαποστασω, κι η σκια εγειρε παραδιπλα.
Μεχρι και η καλτσα στο ποδι μου γυρισε τα πανω κατω.
Ωσπου αποφασισα να μη βγαινω απο το σπιτι. 
Εχω μερες να βγω. Εκεινος εχει μερες να φανει. Ειναι σ' αλλη χωρα. Ειναι σ' αλλη ηπειρο. Θα ριξω αναθεμα στον καιρο. Γαμω τα χιονια, τον παγο. Γαμω και τις αποστασεις.
Μολις, κλεισαμε το τηλεφωνο. Μιλαμε συνεχεια. Η φωνη του με καθησυχαζει. Με ηρεμει. Αλλα τον θελω κοντα μου. Δε μπορω τουτη την μοναξια. Λειτουργω οπως ενα καλοκουρδισμενο ανθρωπακι. Κι οταν ολα στο σπιτι ησυχασουν, λυνομαι. Βυθιζομαι στη θλιψη. Δε θελω να μιλω σ' ανθρωπο. Ουτε σε ζωο. Δεν θελω να βλεπω κανεναν. Ουτε τα κουτσικα. Οτι διαβαζω το ξεχνω αμεσως. Μου λειπει. Δλδ, για την ακριβεια, εχω δημιουργησει ενα κενο στη ζωη μου απο την απουσια του. 
Δε μ' αρεσει να'ναι μακρια. Σα να 'μαι αλογο χωρις ουρα. Οταν με την μπαντα του εχουν τα λαιβ, ειναι για λιγες μερες, Αλλα τωρα ειναι ηδη πολλες βδομαδες. Δε θυμαμαι να 'μαστε ποτε τοσο καιρο χωρια. Ειναι και που καθε γεναρη νοιωθω θλιψη απεραντη για τον Koen που φυγε απο τη ζωη. 12 χρονια, πια.
Ξυπνημα στις 07:30. Ανοιγω το παραθυρο. Ριχνω τις κουρτινες μπροστα. Βαζω ενα ρουχο πανω μου, μιας και αγαπημενη μου συνηθεια ειναι να κοιμαμαι με τα εσωρουχα. στρωνω το παπλωμα
Μπαινω επειτα σ' ενα ενα τα δωματια. Ξυπνω τα μικρα χωρις να τους μιλω, απλως ανοιγω τα παραθυρα. 
Πηγαινω στο μπανιο. Σαπουνιζω καλα τα δοντια, τη μουρη. Κοιτιεμαι στα πεταχτα. Τα μαλλια μου παντα πετανε. Κλεινω το φως που αναβε ολη νυχτα απεξω. 
Ετοιμαζω 3 γαλατα. Βαζω σε 3 παγουρια νερακι. Φτιαχω 3 σακκουλες με φαγια: σαντουιτσ μ' αυγο, γραβιερα, μαρουλι ή σπανακι, καροτο. Καμια φορα μεσα σε αυτες τις χαρτοσακκουλες βαζω μαζι και λιχουδιες, μουστοκουλουρα, σοκολατιτσες, κλπ. Καμια φορα... Τα αραδιαζω ολα στον παγκο της κουζινας. Στην συνεχεια ανοιγω τα δυο της τα παραθυρα, να μπει φρεσκος παγωμενος αερας. Να μυρισει το σπιτι αλλιως. Να μπει το φως. Ταιζω το ψαρακακακι το φαγανο. Ποτιζω το θυμαρι, τη ριγανη, το φασκομηλο, τη ματζουρανα, το δυοσμο, το δενδρολιβανο, ενα φυτο του οποιου τ' ονομα μου διαφευγει. Πλενω τα φλυτζανια που αδειασαν απο το γαλα. Κοιτω για μια στιγμη εξω απο το παραθυρο και λιγο πριν βυθοστω στις σκεψεις, αφηνω την κουζινα στην ησυχια της μετα την πρωτη πρωινη επελαση. Προχωρω στο υπολοιπο σπιτι. Ανοιγω ενα προς ενα τα παραθυρα. Κοιτω τον ουρανο. Παρατηρω το δρομο. Ακουω για κανενα περαστικο, αν φανηκε κανεις στη γειτονια. 
Φιλακια στη σειρα. Αντιο. Να στρωσεις τα μαλλια σε καμια κεφαλα. Να τεντωσεις καλυτερα το μπουφαν. Να τακτοποιησεις καλυτερα κατι που κεπεχει απο τις τσανταρες τις ριγμενες στην πλατη.
Να προσεχετε. Να στε καλοι. Κι η πορτα κλεινει ξωπισω.
Τοτε τσακωνω τον σκυλακο, αρπαζω το παλτο και κατεβαινωντας τις σκαλες του κουμπωνω τα κουμπια κια βαζω και το σκουφο. Γρηγορο τρεξιμο μεσα στο δασος. Μερικες καλημερες. Επιστροφη. Μπανιο. Ζεστο. Καυτο. Πρωινο για το γεροκουταβο. Πρωινο για μενα. Μερικα μανιταρια ψητα, ενα αυγο σκραμπλ, μια φετα ψωμι, που πρεπει να τρωω αν και δε μ'αρεσει, φρεσκια πορτοκαλαδα. Οτι πρεπει για να με κρατησει μεχρι την αλλη μερα το πρωι. 
Η ωρα 9:30. 
πανω κατω
Τοτε ειναι που προσγειωνομαι στα χαρτια, στα πινελα, στα προσχεδια, τα φιλμ...
4 ωρες για να εργαστω.
να αναπολυσω
να σκεφτω
να χαθω
να κουραστω
να νευριασω
να χαζεψω
να ενεργησω οπως θελω εγω
13:00 χμμμμ.... σημερα να φανε... Ας φτιαξω φρικασε. Κι ενα ταψι σαμαλι. Ας ζυμωσω ψωμι να το φουρνισω τ' απογευμα, να 'χουμε ολη τη βδομαδα. 
14:15 ολα ετοιμα
Καλωστα μουυυυ... που ειναι ο μεγαλος; 
Με τον γιωργο ερχονται σιγααα σιιιγαααα. Παλι στην μεση του δρομου φιγουρες μπρεικ ντανς κανανε. 
Αστους, μωρε.
Ελατε να σερβιρουμε, θα ρθει κι αυτος. Αντε να πλυνετε τα χερακια.
Μαμααααααα, ηρθεεεεεεε.
Να κοψουμε και φετουλα;
Τι κανατε σημερα; Ολα καλα; 
Και ποιο να πρωτοπαρει τη σειρα να πει;
Καλα καλα, φατε κι ολας. Καλο το φαγητο;
Μουρλια!
Αντε βρε γλυφτη.
Οχι, αληθεια.
Πλυθειτε κι αντε να ξεκουραστειτε μιση ωριτσα.

Κι ετσι κυλαει. Αλλα, αμα δεν ειναι εδω ο συντροφος σου, τι νοημα εχουν ολα αυτα; Τις πρωτες μερες που ειχαν αποκλειστει εκει, ουτε μιλησαμε, ουτε επικοιωνησαμε για πολλες ωρες. Κι αμα δεν ξερεις τι γινεται, σκεφτεσαι πολλα. Και πολλα και αλλα τοσα χωραει ο νους αμα θελει 
Απο ζωη μεχρι και θανατο.
Μα τωρα που σου τα εγραψα ολα τουτα, αισθανομαι πολυ καλυτερα. Αλλωστε οπου να ναι θα 'ρθει.
Θα 'ρθει ρε γαμωτο κι ολα θα ναι παλι καλα. Μονο να ειναι που σ' επριξα και σενα και τι φταις...

25.10.13

Κατι Σαν Ημερολογιο

Ειναι παρασκευη. Σε μια βεραντα.
Βουλιαζω. Θα βαριεμαι την τεντα να σηκωσω ή τουλαχιστον ετσι θα ισχυριστω.
Ηλιος. Μοναδικη ευκαιρια να μας καψει.

Μετα να δροσιστω κατω απο το ντους.

12.9.13

Πως Λιγα Σταφυλια Μπορουν Να Σ' Αποδιοργανωσουν

Καθομαι ομορφα-ομορφα στη βεραντα. Αναβω μερικα κερια. Τα χω χωσει μεσα στη μαυρη αμμο απ' τη σαντορινη. Κοιταω το φεγγαρι. Δεν ειναι γεματο. Ειναι ομορφο. Καπως θολο. Ακουγεται μουσικη. Καθολου του γουστου μου. Ερχεται εξω το γλυκακι μου. Καθεται στην αλλη μερια του τραπεζιου. Απλωνεται στην πολυθρονα.
"Να παγω ενα απ' τα χαγτακια σου;", ρωταει.
Δεν απαντω. Κλοθογυριζαν σκεψεις στο μυαλο μου και προσπαθουσα να τις κανω φρασεις. Παιρνει. Στριβει τσιγαρο. Φυσικα απ' τον δικο του καπνο. Μη τα ισοπεδωνουμε ολα. Συνεχιζω να σχηματιζω προτασεις στο μυαλο μου.
"Εφαγα λιγα σταφυλια", λεει στα γερμανικα, "και μ' εκοψε η κοιλια μου!"συμπληρωνει στ' αγγλικα.
Εχει και τις ρομαντικες στιγμες του τ' αγορι μου.

Απο εκεινη την στιγμη καθε λεξη εφυγε απο το μυαλο και ξεχασα παντελως τι σκεφτομουν...

4.2.13

ο Πετεινος: ενα Κειμενο Χωρις Σεκσ

Μ' απασχολουν και πιο μικρα πραγματα στη ζωη περαν ολων αυτων που φανταζεσαι. Με απασχολουν οι ηλιθιοτητες του δρομου, οι καταστασεις της πλατειας, τα δρωμενα του σπιτιου. Μ' απασχολει κι η αθεατη ζωη. Γιατι ενα μικρουτσικο παιδακι μου χαρισε μια μαργαριτα την ωρα που κλαιγα; Πως γινεται ενω περιμενει στο φαναρι, να μη νοιαζεται ποτε θα αναψει; Ακομα κι ο αλανιαρης πετειος με κοφτει, που αγοραστηκε ενα σαββατο μεσημερι, κι εχει βρωμισει ως την επομενη, λες κι 'χαν περασει μηνες απο τοτε που χε μεσα του ζωη. Ακομα και τα βραδυα, αποκαμωμενη απο την κουραση της μερας, που στριφογυριζω διχως να μπορω να κοιμηθω, μ' απασχολει κι αυτο. Θυμωνω. Το χερι του δε μ' αγγιξε. Καμαρωνω. Το μεσαιο κουτσουνι ανοιξε τα φτερα του. Με ταλαναζει η ηλιθιοτητα των συνανθρωπων που θεωρουσαν πως η κραυγη ειναι προσπαθεια να ζησεις, αλλα πια το βουλωσαν.

Το αυτονοητο, οταν αρχιζει να συζητιεται, να αναλυεται, να γινεται κωλοπανο στη θεση μιας σημαιας, φθειρεται. Κατανταει. Χανεται το νοημα. Γινεται χαζος γιγαντας. Ανοιγει το στομα. Σε καταπινει. Μα πως ειναι δυνατον, να πρεπει να παλεψεις για την ελευθερια; Να κουνας το δακτυλο για να βρεις αλληλεγγυη; Να συζητας την ισοτητα; Πως ειναι δυνατον τα μεγαλα να γινανε μικρα και τα μικρα μεγαλα; αχ, αυτα τα βιβλια με μαθαν λαθος οτι πια δεν υπαρχουν κολιγοι, αφεντικα, δουλοι, παραφρονες, προδοτες. Χρησιμοποιουν βλεπεις τον αοριστο. Ατιμος αυτος ο χρονος. Νομιζα πως ειναι πιο σημαντικο να ζημωσεις το ψωμι. Ειχα για πιο σπουδαιο να ρθει ο φιλος και να νοιαστεις για το κρασι που θα πιειτε, παρα γι αυτα που θα πειτε. Θεωρουσα σημαντικο την καλημερα στο δρομο, τη βοηθεια του γειτονα, τη δανειστικη βιβλιοθηκη, τις ελιες που επιασαν δακο, το πηγαδι που δεν εχει πια νερο, που ξεραθηκε, που εσβησε, που θελει μονο λιγη φροντιδα, για να δωσει παλί οτι πιο πολυτιμο, οτι πιο σπουδαιο. Να μας δροσισει, σαν την ελευθερια. Που δεν ειναι λιγοτερο σπουδαια, επειδη την ονομασα μικρη...

Ακουσε με. Μπορει να φανταζεσαι πολλα. Αλλα, μου τη σπας. Με εκνευριζεις. Εσυ εισαι η ζωη σου. Ακουσε με. Δε μπορεις ακομα να προβληματιζεσαι με το ποδοσφαιρο, οταν γυρω σου σκοτωνεται κοσμος. Οταν σου εχει σηκωσει την μπουνια και σου φοβεριζει την ζωη εκεινος ο αγνωστος που για μια στιγμη τον εμπιστευτηκες, επειδη... επειδη... θα σου το πω ξεκαθαρα. Επειδη, δεν ειχες τα αρχιδια να ζησεις. Εδωσες σ' εναν αλλον τη θεση σου. Εκ του ασφαλους να πραξει αντι για σενα. Δε γινεται να σε ενδιαφερει μονο να ανεβαζεις ηλιθιες φωτογραφιες σου με γκριματσες απο εστατορια, νομιζοντας πως το ιντερνετ εινια το φαψεβοοκ και η διασκεδαση μαζι, την ιδια στιγμη, που καταληψεις δημοσιων  εγκαταλελειμμένων βρωμερων ανεκμετάλλευτων κτιριων και εδαφων σβηνουν.  Ξερεις τι ειναι μια καταληψη; Επειδη εγω ξερω, ασε με να σου πω. Ειναι εκει οπου τα μελη μια κοιωνιας, της οποιας κι εσυ εισαι μελος, ερχονται σε επαφη. Φροντιζουν για την ζωη τους. Τι με ρωτησες; Τι ειναι ζωη; Ζωη, ειναι η μαθηση, η αγαπη, ο σεβασμος... Καλα, εχεις δικιο σου μιλαω παλι με γενικοτητες. Ειναι να μην κλεινεσαι σπιτι σου. Ειναι να κλαις, να γελας, να γεννας, να εισαι συντφοφος. Να εργαζεσαι. Ειναι να μιλας με εναν φιλο που δεν εχεις δει ποτε. Ειναι οταν θες βοηθεια, να βαζεις μια φωνη και να μαζευονται χιλια χερια. Δεν σε καλυπτω με την απαντηση, ε; Κοιτα δε μπορουμε ολα να τα περναμε απο κοσκινο. Απλα, αμα θες να μαθεις τι ειναι ζωη, ειλικρινα, και δε μου κανες την ερωτηση, ετσι για να με ψαρεψεις ως μαγκας του γυαλου, ξεχνα την ιδιωτικοτητα. Ανοιξε την πορτα και θα δεις τι ειναι ζωη. Ειναι αυτο που θαβεις καθημερινα, ή μαλλον ειναι αυτο που φοβασαι να αντικρυσεις, ετσι σε προσταξαν απο μικρο οι διαφημισεις και εδωσες σε αλλους εντολη να σε θαψουν, εχωντας κανει πρωτα στον κωλο σου μια καλη ενεση, για  να μην εκτεθεις οπως σου ειπαν, απο πρεζα παπαδων και μεγαλοπαραγωντων της ασπρομαυρης θεας. 

Δεν εισαι ο κακομοιρης ανθρωπος που σε επεισαν πως εισαι. χαμογελα. αγωνισου. αγαπα ολο τον κοσμο και η ελευθερια θα ρθει, ωστε να αφεθεις στα μεγαλα, τα ωραια, τα μοναδικα. 

το κενο δεν ειναι συνηθεια μας
η τελειοτητα αυταπατη

1.11.12

Η Θ. 'Εγραψε

Δεν μπορείς να παλέψεις ένα σύστημα και να περιμένεις να νικήσεις, αλλά πρέπει να το παλέψεις.
Οι άνθρωποι ζούμε σε πολλά μικρά και μεγάλα συστήματα, από την οικογένεια μέχρι το σχολείο και αργότερα ως ενήλικες μέσα στην κοινωνία. Υποτασσόμαστε σε κανόνες, ακολουθούμε πρότυπα συμπεριφορών, αλληλεπιδρούμε στη βάση συγκεκριμένων μοτίβων και διασχίζουμε ο καθένας το μονοπάτι του σχεδόν λυπημένοι. Και ακριβώς έτσι, μαζοχιστικά σχεδόν, συνεχίζουμε σε όλη τη ζωή μας να εντασσόμαστε σε επιμέρους συστήματα γιατί μόνο περιορισμένοι νοιώθουμε ότι ζούμε, έχουμε συνηθίσει να φυλακιζόμαστε μέσα στο μικρό τετράγωνο του τρόπου σκέψης μας, στο οποίο κινούμαστε.
Τι γίνεται όμως αν αισθάνεσαι πως κάτι δεν λειτουργεί σωστά ή θα μπορούσε να λειτουργεί αρμονικότερα μέσα στο σύστημα; Όταν δραπετεύεις λίγο από την έτοιμη λογική του συστήματος και επιχειρήσεις να μεταδώσεις αυτό το φως – για σένα, ύβρη για το σύστημα – στα υπόλοιπα μέλη του συστήματος;
Ως βασική υπεύθυνη φωνητικής και χορωδίας σε μια ΜΚΟ που βοηθά κοινωνικά αποκλεισμένες οικογένειες και κυρίως παιδιά (επεξηγώ: μετανάστες και αφομοίωση και εξοικείωση με την κοινωνία κατ'εμέ - λανθασμένα όπως κατάλαβα τώρα πια), θέλησα να πάρω ένα παιδάκι εξαιρετικά καλλίφωνο σε ακρόαση, οντισιόν εν κοινοίς, ώστε να αναπτυχθεί το ταλέντο του. Ζήτησα σχετικές πληροφορίες και άδειες και κλείσαμε το ραντεβού για να πάμε στην μία και μοναδική οντισιόν, μπροστά από το κτήριο της ΜΚΟ. Το προετοίμαζα αυτό το παιδάκι 2 χρονιά, το έβλεπα κάθε βδομάδα, τραγουδούσε ακόμα και όταν κάναμε διάλειμμα στις πρόβες της ερασιτεχνικής χορωδιούλας μας για να πάει στην τουαλέτα.
Είχα συνεννοηθεί με τρία υπεύθυνα άτομα άλλων τομέων δράσης της ΜΚΟ αλλά και της διοίκησης και είχαμε κλείσει το ραντεβού. Όταν κλείσαμε το ραντεβού, ρώτησα το παιδάκι αν θα έρθει μόνο του στο ραντεβού μας και μου είπε πως θα έρθει με την παρεούλα του, επομένως, του ανέφερα πως μπορούν και αυτά τα δύο παιδάκια να περάσουν από την ακρόαση - μα, φυσικά, σε όλα τα παιδιά αξίζουν ίδιες ευκαιρίες, πόσω μάλλον όταν είναι μπροστά την ώρα της οντισιόν. Μεγάλο σφάλμα, δεν προχώρησα σωστά με την γραφειοκρατία του συστήματος της ΜΚΟ. Εγώ θεώρησα πως θα ενημερώσω με το "pick up" ότι τελικά θα έρθουν και δύο ακόμα παιδάκια για οντισιόν.
Αφίχθην και ανακαλύπτω το αστέρι της χορωδίας μας με ποδιά και να μαγειρεύει: Σάββατο, μάθημα μαγειρικής. «Τι ωραία...», σκέφτηκα, «μα, γιατί δεν μου είπε ΚΑΝΕΝΑΣ ότι δεν βολεύει η ώρα ώστε να αποφασίσουμε αν θα πάει στην οντισιόν ή αν θα κάνει το μάθημα μαγειρικής;» Είχα μιλήσει με τρία άτομα από την ΜΚΟ και με το ίδιο το παιδί για να κλείσω το ραντεβού για την οντισιόν. Μετά, συνειδητοποίησα, «ε, οντισιόν είναι, μία φορά τον χρόνο γίνεται, θα μου επιτρέψουν να το «κλέψω» το παιδάκι για δυο ωρίτσες – τα άλλα δύο παιδάκια, η παρέα του, άφαντη.
Αλλά η καθεστηκυία τάξη είχε άλλα σχέδια. Με ανεβάζει στο γραφείο όπου συζητούμε σαν γονέας και παιδί, δάσκαλος και μαθητής, εργοδότης και συνεντευξιαζόμενος, ή μάλλον... εξεταζόμενος. Δηλαδή τοποθετείται σωματικά πίσω από το γραφείο, σε απόσταση από μένα, και εγώ μπροστά από γραφείο και μου κηρύττει το σφάλμα στο οποίο υπέπεσα με το να καλέσω και τα άλλα δύο παιδάκια ενώ δεν το ήξεραν οι κρατούντες την οργάνωση. Σαφώς, λάθος τυπικά η διαδικασία εκ μέρους μου, το παραδέχομαι και ζητώ να περάσουμε στην ουσία: στον λόγο για τον οποίο, όπως είχα μόλις καταλάβει, αναβάλλεται για την επόμενη χρονιά η οντισιόν αυτού του ταλαντούχου παιδιού.
Οντισιόν όχι για κάποιο τάλεντ σόου ή για κάποιο απαιτητικό μουσικό σχολείο, μα για μια εξαιρετικής φήμης οργανωμένη χορωδία όπου έχουν ανθρώπους που θα βοηθήσουν να αναπτυχθεί το ταλέντο του παιδιού. Μία οντισιόν, τίποτα περισσότερο, τίποτα λιγότερο. Μα, όχι, όχι, όχι. Η άρνηση δεν είχε τέλος.
Το παιδί ΜΠΟΡΕΙ να μην καταφέρει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις μιας ΤΕΤΟΙΑΣ διοργάνωσης, ΜΠΟΡΕΙ να έχει άλλες δραστηριότητες τα Σάββατα και να συμπέσουν με τις πρόβες, ΜΠΟΡΕΙ να μην έχει αρκετή αυτοπεποίθηση ώστε να αντέξει σε ένα περιβάλλον διαφορετικό από το δικό του, ΜΠΟΡΕΙ να αποτύχει. Το παιδί μπορεί να φοβηθεί έξω στον κόσμο, μπορεί να μην έχει τόσο καλή φωνή όσο λες και να στεναχωρηθεί, μπορεί, μπορεί, μπορεί. ΟΧΙ. Δεν μπορεί το παιδί να δοκιμάσει, δεν πρέπει το παιδί να βγει από τον κύκλο της δικής του κοινωνικής ομάδας ή του κλειστού κύκλου της ΜΚΟ. Είναι μόνο 13 ετών...
Ο Γκάντι έλεγε γίνε εσύ η αλλαγή που θέλεις να δεις στον κόσμο.
Πραγματικά μεγαλειώδες: είμαι άνεργη, δεν ξέρω τι μου ξημερώνει και έχω ένα μικροσκοπικό κομπόδεμα για ανάγκη, κι όμως σκέφτομαι να πληρώσω την εφορία (πεντακοσούρα) και την πιστωτική που φούσκωσα χωρίς να ξέρω πως θα απολυθώ (άλλη μια πεντακοσούρα). Πραγματικά μεγαλειώδες: ας γίνω εγώ η αλλαγή που θέλω να δω στον κόσμο, το σκέφτομαι πολύ σοβαρά.
Μα, αντιδρώ: «θα μπω σε έναν φαύλο κύκλο. Εννοείται ότι αυτό το πολύτιμο για μένα μικροσκοπικό κομπόδεμα θα πάει στις μαύρες τρύπες της εικονικής οικονομίας (μας δανείζουν 10 και το 1,5 καταλήγει σε μας, τα 4,5 σε αυτούς και τα υπόλοιπα σε άλλες μαύρες τρύπες στους ισχυρούς του κόσμου)». Εννοείται πως δεν θα μάθω ποτέ σε οποιοδήποτε σύστημα, είτε αυτό είναι η κοινωνία, είτε μια μικρή ΜΚΟ, να λειτουργεί πιο ελεύθερα, πιο φυσικά, είναι και αυτό ένας φαύλος κύκλος. Και φτάνω στην πρώτη φράση του κειμένου: Δεν μπορείς να παλέψεις ένα σύστημα και να περιμένεις να νικήσεις, αλλά πρέπει να το παλέψεις.
Το παιδί μέσα σου φωνάζει πως ο κόσμος μπορεί να γίνει πιο ιδανικός και αξίζει να προσπαθήσεις να δείξεις έναν δρόμο λιγότερο οικείο γιατί αλίμονο, όλοι οι άνθρωποι, η εσωτερική μονάδα εντός του καθενός από μας, θέλουν να γίνουν καλύτεροι! Όμως, όχι, είμαστε τόσο εγωιστές φορώντας την ενδυμασία του ενηλίκου που αδυνατούμε να δεχτούμε πως ίσως διαπράττουμε ένα μεθοδικό σφάλμα. Απορρίπτουμε το ξένο στοιχείο, τη νέα ιδέα, αποβάλουμε από το σύστημά μας την αντισυστημική σκέψη και πληγώνουμε το εσωτερικό παιδί αυτού που τολμά να αμφισβητεί τη λογική μας.
Το εσωτερικό παιδί, δεν έχει λόγο να προσαρμοστεί σε ένα ψέμα και αυτοαπομακρύνεται με τη σειρά του από το σύστημα, αποσύρεται στον εσωτερισμό του και με περισυλλογή απορρίπτει τον τρόπο σκέψης που του προκάλεσε αισθήματα «ανένταξης». Και επειδή το παιδί μέσα μας δεν έχει εγωισμό, δεν εμμένει στην ιδέα του, την παίρνει μαζί του, μακριά από το σύστημα που την απέρριψε, αλλά την θάβει μέσα του, και μαζί την τάση του να ανακαλύπτει και να διερευνά νέους τρόπους και νέες δυνατότητες. Του έχει δημιουργηθεί ένα τραύμα πια.
Στο επόμενο σύστημα στο οποίο θα ενταχθεί, θα προσαρμοστεί, θα καταπιέσει την τάση για το νέο και το βελτιωμένο ή το ανατρεπτικό και θα ακολουθήσει την φαινομενικά έγκυρη λειτουργία του συστήματος. Και έτσι πεθαίνει η πρωτοπορία: πρώτα μέσα μας.

6.10.12

Υβριδικό

Θα σου δωσω ένα λουλουδάκι,
και θα μου πεις πως μ' αγαπάς.

Θα σου δώσω ένα φιλάκι
για να σου πω πως σ' αγαπώ

Έτσι ξεκίνησε εκείνη η μέρα. Μετά ήρθε η καταιγίδα. Φύσημα 1/6... Έναν καρδιολογο. Κανένα διαθέσιμο ραντεβού. Κλάματα. Ντριιιιιν. Μαμά θα σας καλούσα. Σε παρακαλώ, πάρε τηλέφωνο τον Μ. πρέπει να δει τον μικρό. Όποτε μπορεί, ακόμα και τώρα. Γιατι; Τι εγινε; Το και Το. Μη στεναχωριέσαι, τίποτα δεν θα είναι. (μαμα, ξερω πως μόλις κλείσουμε το τηλεφωνο, θα κλάψεις πικρα και έντρομη θα πεις τα νέα στον μπαμπα. καλη μου μανούλα). Ντριιιιν. 18:00 σας περιμένει στο νοσοκομείο. Θα είμαστε εκεί με τον πατέρα σου. Φιλάκια. Μη στεναχωριέσαι. θα δεις τίποτα δεν θα είναι. Τόσα χρόνια όλο και κάτι θα είχε βρει κάποιος γιατρός. Να μη τρέχεις στο δρόμο. Να προσέχετε. Και μη καταλάβει τίποτα το παιδί. Ντάξει μπαμπά.

Παίρνουμε δρόμο. Ο Πάουλι είναι εξωτερικο. Τα παιδιά στιβαγμένα στο πίσω κάθισμα. Η εθνική άδεια. Ο δρόμος φευγει γρήγορα κατω από τις ρόδες. Οι ταχύτητες μεγάλες. Μουσική. Μπανάνες. Τσουρέκια. Καλαμπόκια ψητά. Μουσική. Νερό. Μουσική. Η θάλασσα πανέμορφη με αυτό το φως. Κοιτάχτε. Ησυχία. Κατουριέμαι, μαμάαα.

Ανεβαίνουμε ήρεμα τα σκαλιά. Το νοσοκομείο άδειο. Η ώρα 17:29. Αγκαλιές φιλιά. Τρόμος. Η εξετάση άρχισε. Ο μικρος με κοιτάζει μ' απορία. Είδε φαίνεται πως σκοτείνιασα. Η μητέρα μου διακριτικά αποχωρεί με τα δυο μικρότερα. Ο μπαμπάς μ' αγκαλιάζει στο σβέρκο. Αυτή τη φορά δε μ' ενοχλεί αυτή η κίνηση. Βγαίνει. Ξαφνικά βλέπω την μάνα μου δίπλα μου. Ο γιατρος κάνει αστεία στο παιδι. Έβγαλα το καινουργιο στηθοσκόπιο, του λέει. Εξετάζει. Με κοιτάζει... Κάνει αρνητικό νόημα. Κρατάω την αναπνοή μου. Ανοίγει το τζελ. Το τζελ το 'χει προμηθευτει ο ίδιος. Ο μικρός φρικάρει. Τι είναι αυτο; Θα πονέσω; Θυμάται την άλλη φορά. Ο καρδιολόγος του χαμογελάει. Τον πειράζει, όπως τα καλοκαίρια στη θάλασσα. Του λεει ότι θα δει ποιο κοριτσι είναι γραμμένο στην καρδιά του. Ο μικρός σουφρώνει. Δε τα αρέσει να συζητάει για τέτοια. Περνάει μισή ώρα. Μου λέει: Βγάλε από εκείνη τη σακκούλα χαρτιά να σκουπισεις το παιδί. Κι αυτά εσείς τα αγοράζετε; Δε με κοίταξε καν. Τι να απαντήσει; Έχει περάσει μια ώρα. Οι εξετάσεις προχωράνε με μηχανήματα ή με ψιλάψιση σ' όλο το σώμα. Με κοιτάζει. Μια χαρά είναι το παιδί. Ταύρος. Υγιέστατος. Όλα λειτουργούν άψογα. Τα μάτια γουρλώνουν. Τα μάτια βουρκώνουν. Α, ρε γιατρέ...

Γιατί; Έχω τίποτα; Όχι, αγαπούλα μου μικρή. Δεν έχεις τίποτα. Δεν άκουσες τον γιατρό; Ναι, αλλά εσένα γιατι γυάλισαν τα μάτια σου και κόμπιασε η φωνή σου; Αφου έχω συνάχι!! 

Στριμοχνώμαστε όλοι στ' αυτοκίνητο των γονειών μου, να κατέβουμε στο κέντρο της πόλης. Περπατάμε στο πεζόδρομο. Χαζέυω τον ουρανό. Μια βαθιά ανάσα

Ένα τραπέζι γεμάτο ροφήματα. Χαιρόμαστε όλοι. Μια πορεία περνάει απ'ο δίπλα μας. Πέρα στην πλατεία ακούω κι άλλα συνθήματα. Κοιτάζω μάυρες σημαίες. Οι μπάτσοι τριγύρω. Συνθήματα. Παίρνω τα παιδια απ' το χέρι και τραβάμε κατα κει. Μπροστα οι γονεις μου. Συνθήματα. Κι αλλα συνθηματα. Κι εγω αισθάνομαι ζωντανη.

10.9.12

Σεπτέμβρης

Τα stringT ειναι τα αγαπημενα μου βρακια. Επισης, γουσταρω να γαμιεμαι και απο τις δυο τρυπες. Ενα πουτσος στο μουνι και ενας στον κωλο. Να μπαινουν και να βγαινουν εναλλαξ. Λειωνω. Ειμαι μονη στο σπιτι. Με το ενα χερι γραφω και με το αλλο χαιδευω το τρυφερο μουνακι, που λεει κι ενα ποιημα. Καυλα. Καυλα. Καυλα. Ηθελα τωρα την τρελλιαρα μου την Ινα, να μου γλειφει τις ρωγες και δυο καυλια να μπαινουν μεσα μου. Καμια φορα γινομαι πολυ... δεν ξερω την καταλληλη λεξη, αλλα καταλαβαινεις φανταζομαι. Ειμαι πολλες προσωπικοτητες ταυτοχρονα. Ειμαι εκεινη που θελει το πρωι να σηκωνεται απο το χαραμα, να μαζευει τις ντοματες απ' το μπαξε, τ' αυγα απο τις κοτες, να ανοιγει φυλλο για πιτες και να φουρνιζει ψωμια. Απ' την αλλη ολα αυτα να γινονται αφου ολη την νυχτα πηδιομουν με τους ομορφοτερους ανθρωπους. Μου αρεσουν οι ομορφοι ανθρωποι. Ομορφια που την καταλαβαινω με ενα δικο μου τροπο. Βεβαια, μου αρεσουν οι ξανθοι ανθρωποι. Αλλα βρισκω να γοητευομαι απο τους παντες. Αυτοι που με γοητευουν τους κρατω για παντα κοντα μου, εκτος αν εχω κανει καμια μαλακια που τους απογιητευσε και φευγουν απο μενα. Με τους γοητευτικους ανθρωπους θελω να πηδιεμαι. Με τραβαει κατι το ζωωδες. Ειμαι παντα σε ερωτικη φαση. Ειμαι παντα ετοιμη για ερωτα. Λιγο να με κοιταξεις με ενα τροπο που δεν περιγραφεται. Λιγο εστω και καταλαθος να μ' αγγιξεις σε μερικα σημεια μου. Λιγο να μου αρεσει το φεγγαρι και να πινω κρασι.
Το θεμα ειναι οτι ειναι Σεπτεμβρης. Το θεμα ειναι οτι θα μεγαλωσω παλι φετος κατα ενα χρονο. Τη μερα των γενεθλιων μου θα κανω αλλο ενα τατου. θα βαλω το καλυτερο στρινγκακι μου και θα πιω ενα ποτηρι κρασι κατω απ΄το ξαναγεννημενο φεγγαρι σε καποια παραλια και θα ονειρευομαι πως ο σεπτεμβρης δε θα ξαναρθει ποτε

5.9.12

Λευκη Αμμος

Ξερω πως οτι και να γραψω παρακατω δεν θα δωσεις σημασια. Αλλα εγω θα σου πω την ιστορια μου.
Το καραβακι. Ειχα αποφασισει πως θα εδινα στον εαυτο μου 10 μερες μοναξιας. Ειχα αναγκη ν' αναπνευσω. Μου 'χε τελειωσει το χιουμορ. Ηθελα τις αλλαγες που επιθυμουσα τοσα χρονια. Η ωρα ειχε ερθει αλλα πριν απο αυτο θα εδινα στον εαυτο μου μερικες μερες μοναξιας. Το 10 ηταν ενας υποθετικος αριθμος.
Μοναξια...Μη φανταστεις! Μερικες μερες σε νησακι απομερο με την αγαπημενη μου. Εκεινος, ο υπεροχα αγαπημενος ερωτας μου, συμφωνησε. Εμεινε εκει απο οπου εγω εφυγα. Και το θαυμα εγινε. Το 10 δεν ηταν πια ενας υποθετικος αριθμος. Ηταν η πραγματικοτητα μου. Το καραβακι εκεινο εγινε το εφαλτηριο για τη μοναξια μου. Υπεροχες στιγμες. Η λευκη αμμο δεν μου εκαψε τα ποδια ουτε στιγμη. Σε μια σκηνη, κατω απο τους λυγισμενους απ' τον αερα κεδρους. Αποκαλυψη. Με βρηκα παλι. Η αγαπημενου μου μικρη Ινα, οπως παντα εκεινη ηταν το ενα βημα μπροστα απο μενα και με οδηγησε σε καινουργιες ανακαλυψεις. Η λευκη αμμο... Η υπεροχα μαλακια, αφρατη λευκη αμμο, μας δεχτηκε ολοκληρες επανω της. Γυμνες. Γυμνες απο ρουχα. Γυμνες απο αγχος. Γυμνες κι απαλλαγμενες απο καθετι περιττο αχρωμο και αγευστο. Ημουν εκει στο μικρο ησυχο απομερο νησακι μου, με τον ερωτα αγκαλια.

7.7.12

gΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟgle

"+" μπροστά από μία λέξη την οποία θέλετε απαραίτητα να την συμπεριλάβει στην αναζήτηση
"-" μπροστά από τη λέξη την οποία δεν πρέπει συμπεριλάβει στην αναζήτηση
"εισαγωγικά" αγγλικά,  για να ψάξει την πρόταση ως έχει
"allintitle" ψάχνει να βρει κάτι, μόνο στην επικεφαλίδα της ιστοσελίδας
"intitle" ψάχνει μόνο την αρχική λέξη της επικεφαλίδας της ιστοσελίδας
"allinurl" ψάχνει λέξεις μέσα σε μία ιστοσελίδα
"numrange" για την αναζήτηση αριθμών, πχ εάν γράψουμε “100 … 500”, θα βρει τους αριθμούς από το 100 έως το 500
"daterange" ψάχνει για αποτελέσματα μέσα σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο
"ext" αναζήτηση για ένα link που περιέχει αρχείο
"cache" ανοίγει την αποθηκευμένη ιστοσελίδα που έχει κρατηθεί κάπου, γιατί η σελίδα αυτή κανονικά δεν δουλεύει τώρα πια ή δεν έχουμε αλλιώς πρόσβαση
"site" ψάχνει σε μία μεμονωμένη ιστοσελίδα
"related" ψάχνει για αποτελέσματα σχετικά μ' αυτό που ρωτήσαμε
"info" προβάλλει μικρή περιγραφή της ιστΙοσελίδας
"link" δείχνει όλες τις ιστοσελίδες που αναφέρονται σε ένα συγκεκριμένο link

5.7.12

Τα Γιασεμιά Των Ποιητών

Το γιασεμί δεν ζητάει πολλά, μόνο αγάπη. Θα σου την ανταποδώσει κρατώντας σου συντροφιά για πολλα χρόνια με  τη σκιά του και το γλυκό του άρωμα.

Ωσάν τον τσίτσηρα θα βγώ
στο γιασεμί σου πάνω,
το σ’ αγαπώ να τραγουδώ,
ίσαμε να ποθάνω!

Αυτός ο υπέροχος αειθαλής αλλα και φυλλοβόλος αναρριχητικός θάμνος, με τα πάνω από 250 είδη καλλιεργείται σ' ολο τον κόσμο, σε γλάστρες, για τα μπαλκόνια και τις ταράτσες, στις αυλές και στις προσόψεις κατοικιών. Χρησιμοποιειται ως τρόφιμο, για καλλοπισμό, για πίπες. Στους περσικούς χρόνους χρησίμευσε και σαν φάρμακο. Αν κι είναι πολυετές φυτό, οι ρίζες του ίασμου δεν αναπτύσσονται πολύ, ούτε διεισδύουν βαθιά στο έδαφος. Ένα χιωτικιο γιασεμι, ή ενα μπουγαρίνι ή ενα τσαντσαμινι, θα σου κρατα συντροφια με τα λευκά ανθάκια του απο μαη μεχρι νοέμβριο. Κάτι ενδιαφέρον για τα γιασεμια ειναι οτι το καθένα έχει το δικό του άρωμα, και κανένα είδος δε μυριζει ίδια με τ' αλλο.

Κάποια παράδοση λέει πως το γιασεμί καλλιεργήθηκε στην Ευρώπη για πρώτη φορά στην Ιταλία. Ισπανοί θαλασσοπόροι το φέρανε απ' τις Ινδίες. Ο δούκας της Τοσκάνης τ' αγάπησε πολύ, με τόση ζήλια, ώστε απαγόρευσε στον κηπουρό του να δώσει άνθος σε όποιον και αν του το ζητούσε. Ο νεαρός κηπουρός, όμως, χάρισε στην αγαπημένη του ένα κλαδί με τα μυρωδάτα άνθη του γιασεμιού, την ημέρα της γιορτής της, το οποίο εκείνη φύτεψε με τις οδηγίες του. Εκείνο μυστικά  ευδοκίμησε. Πολλαπλασιάστηκε. Το ζευγάρι όσο περνούσε ο καιρός, όλο και περισσότερο αγαπιώνταν, μα η φτώχια τους μεγάλωνε και δεν επέτρεπε την ενωσή τους. 

Το γιασεμάκι, το φυτεμένο με αγάπη τους βοήθησε. 

Δυό πλούσιοι Γάλλοι περνώντας απ' την Τοσκάνη ένοιωσαν τη θαυμάσια μυρωδιά. Πρόσφεραν ολόκληρου θησαυρό στη κοπέλα. Εκείνη, παρά την αρχική της άρνηση, έδωσε ένα φυτό. Έτσι το ζευγάρι πλούσιο πια, ενώθηκαν κι η νεαρή γυναίκα τραγούδησε:

Ανθίσανε για μας τα γιασεμιά
κι οι δυό μας οι καρδιές γενήκαν μια!

Οι νεαρές γυναίκες της Τοσκάνα ως ανάμνηση, τη μέρα του γάμου τους, στολίζονται με γιασεμιά, διότι πιστεύουν ότι αυτά θα φέρουν την ευτυχία στη ζωής τους.

Άλλωστε τα γιασεμακια, είναι τα άνθη του έρωτα, έτσι μυρωδάτα και λευκα που ναι. Οι Ξυλουριδες τραγούδισαν τον έρωτα μεσω του γιασεμιού, που χασε την μυρωδια του... τη νοστιμάδα του, όταν μαράζωσε ο ανθός του.  Τι ομορφα που παιζει ο Λαμπης! Λεει το παραδοσιακο τραγούδι:
Ιντά 'χεις γιασεμάκι
μωρο μωρο μωρο μου
μου και μάδησ' ο ανθός σου

η γλάστρα σου έπεσε μικρη
μωρό μωρό μωρό μου
γή λίγο το νερό σου

η γλάστρα σου έπεσε μικρη
οπα οπα οπα
γή λίγο το νερό σου

Δεν είν' η γλάστρα μου μικρή
μωρο μωρο μωρο μου
και το νερό ειν' πολύ μου

μον' άργες να 'ρθεις να με βρεις
οπα οπα οπα
κι αρρώστησα πουλί μου

μον' άργες να 'ρθεις να με βρεις
μωρο μωρο μωρο μου
κι αρρώστησα πουλί μου


παρατα μπλιο τη ξενυχτια
κι ελα για δεν αντεχω πια
κι ελα για δεν αντεχω πια
παρατα μπλιο τη ξενυχτια

παράτα μπλιο τη ξενυχτια
κι έλα για δεν αντεχω πια
κι έλα για δεν αντεχω πια
παράτα μπλιο τη ξενυχτια

Έτσι οι Γάλλοι της ιστορίας, έφεραν στη Γαλλία, το γιασεμάκι, το οποίο καλλιεργείται για τη βιομηχανική παραγωγή γιασμινελαίου της αρωματοποιίας. 

Το γιασεμί καλλιεργείται ευρύτατα για το γλυκό χαρακτηριστικό άρωμα των λουλουδιών του. Πολλά λαϊκά δίστιχα φανερώνουν την ασύγκριτη μυρωδιά του, προσφορά στην αίσθηση της όσφρησης τις χλιαρές νύχτες, που εισχωρεί μέσα μας και μας κυριεύει χωρίς να μπορούμε ν’ αντιδράσουμε.

Όμως, υπάρχει κι η ταινία του Γιάννη Οικονομίδη «Μόνο μυρίζοντας γιασεμί», όπως και το παρακάτω ποιημα, έτσι για την ιστορία! Μας δείχνουν, πως τούτο το θαυμάσιο ανθάκι είναι πολλα περισσότερα από ευωδιαστό και χαριτωμενο.
When they cried freedom, when the sweet
mingling of woodsmoke and jasmine
with dust – grass, granite, antelope
bone – gathered into wrists which turned
light the colour of blood, darkness
a memory of the colour
of blood – when their voices lifted
that song and sent it echoing
across Africa, I knew it.
Sibanda had taught it to me,
polishing the family's shoes,
squatting outside the scullery
door. We both wore khaki trousers
many sizes too big; no shirt,
no shoes. I spat on the toecaps
while he brushed: and while he brushed
we sang: 'Nkosi sikelel'
iAfrika…' over and over
till the birds joined in. August birds.
'… Maluphakanisw' udumo lwayo …' *
It comes back to me, this August,
now that the jasmine is blooming
and the air is stilled by woodsmoke;
how they cried freedom, and how I
knew their song. A lingering chill
pinches Zimbabwean sunsets
into the cheeks of my children
squatting beside me as I write.
It is their song too. I teach it
to them, over and over, till
my tired eyes are pricked with tears
held back, sweet smoke, dust and jasmine
*(Zulu) "God bless Africa … Raise up her spirit." 

Κι απ' την άλλη
δε ξερω να πω τι αγαπώ πιο πολύ
τα γιασεμια τ' ανθισμένα στις γειτονιές;
τα μανουσάκια που βρίσκω δίπλα στα ποτάμια;
ή τις άγριες μαργαρίτες, τις λευκές, που στολίζουν τα εύφορα λιβάδια;


Θα κλείσω τα μάτια 
και θα τ' αγαπώ 
όλα 


Είδες που τα γιασεμιά των ποιητών και τα δικά μου γιασεμάκια γίναν ένα;



19.6.12

Ερώτημα Της Στιγμής

- Οι υπόδικοι, τελικά, μπαίνουν φυλακή ή εκλεγονται βουλευτες;
- Άσε τις μαλακίες κι αι τράβα να διαβάσεις κανένα βιβλίο στην Ανοικτή βιβλιοθήκη.

14.6.12

Γκαρίλες

Εχω βαλει τρεις φορες γκαριλες στα παιδια. Τις δυο τις έχει ακούσει ο νούμερο ένα, και μία ο νούμερο δύο. Η πιτσιρίκα, είναι ακόμα τεσάρων, την έχει γλυτώσει... προς το παρόν, γιατί δεν τη βλέπω καλά τώρα τελευταία.

Την πρωτη γκαριλα που εβαλα δεν θα την ξεχασω ποτε. Ο Ποσειδώνας έμεινε με ανοικτο το στομα! Ηταν καλοκαιρι; δεν θυμαμαι... θυμαμαι ομως οτι ηταν ηλιόλουστα. Ειμασταν ελλάδα. Μιλουσα στο τηλεφωνο, ηταν περιπου 6 ετων. Του ειπα να μεινει λιγο στο δωματιο τους και να κανει παρεα στον Απολλων, μαζι με την φιλη του την Δημητρα. Μετα απο ενα λεπτο γυρναω το κεφαλι μου, διοτι η ησυχια με ανησυχησε και ειδα τη φιλη του να χει σκισει με τις νυχάρες τις ενα τσουβαλακι με χωμα, που χα μολις αγορασει, και να το εχει σκορπισει στο εργαστηριο και στο παιδικο υπνοδωματιο. Σε όλο το παιδικο δωματιο, παντου ειχε χωμα. Και σ'ενα φρεσκο πινακα. Ετοίμαζα μια καινουργια εκθεση, και το βραδυ ειναι νυκτερινη εμπνευση. Ειναι απο εκεινες που κοιτας για μηνες ενα λευκο καναβατσο και η ζωγραφια σχηματιζεται αργα και σταθερη, καθε μερα, κομματακι κομματακι οπτικοποιώντας τα βαθυα σου ερεθισματα.
Εσυ τι θα κανες; Όχι, πες μου!
Αφηνω το τηλεφωνο, ζητώντας συγγνωμη ενα λεπτο απο το συνομιλητη μου, ουτε που θυμαμαι αν ηταν επαγγελματικο τηλεφωνημα ή προσωπικο, και κατευθυνομαι παιρνοντας παραλληλα ανασες βαθυες, προς το μερος τους. Στην αρχη ρωτησα τι κανετε εδω, αλλα πριν προλαβω να χω μια απαντηση, εβγαλα ενα λογιδριο με τετοια ενταση στη φωνη μου που θα την ζηλευε κι η Καλλας! Και έκλεισε με 2, 3, 4 βρισιδια αλα μπετονιερα!
Το ολο σκηνικο ισα που κρατησε 2 λεπτα και μετα αισθανομουν τοσο σκατα...μα τοσο σκατα!

9.6.12

Utopia

Η ταινία «Homegrown Revolution», η οποια κερδισε και βραβειο ταινιας μικρου μηκους, που παρακολουθησα πριν ενα με εναμιση χρονο μου οδηγησε το ονειρο της φυσικης ζωης, αλλου. Με ενδυναμωσε. Μου εδωσε να καταλαβω οτι ολα μπορουν να γινουν αρκει για λιγο να σκασεις και να ακουσεις τους ψιθυρους μεσα σου. Στη συνεχεια, ενα βραδυ θυμηθηκα την γιαγιακα μου, της μανας μου την μανα, που μου λεγε οτι τα κηπευτικα τους δεν τα ποτιζαν, παρ οτι στο μερος που μεγάλωνε το νερο καθε αλλο παρα σπανιο ταν. Θυμηθηκα που μου λεγε οτι η ιδια η φυση βρισκει τροπους να αναπαραχθει. Εψαξα στη βιβλιοθηκη του πειραια, την εθνικη βιβλιοθηκη, στη βιβλιοθηκη του πανεπιστημιου κολουμπια και βρηκα στοιχεια. Ακουσα και παλι την κασετα που ειχα ηχογραφησει την γιαγιακα να μου μιλαει για την ζωη της παλια. Καταλαβα οτι αυτη ειναι ο τροπος καλλιέργειας, τον οποιο ουσιαστικα ακολουθησαν οι ανθρωποι μεχρι και πριν απο 20 με τριαντα χρονια. Βρηκα και διαφορα στοιχεια στο ιντερνετ, οπως κειμενα και βιντεο, οπως το Άνυδρη Καλλιέργεια των Κηπευτικών Μέρος 1, Μέρος 2, Μέρος 3, Μέρος 4, Μέρος.

Επίσης, διαβασα στα αγγλικα το βιβλίο "One Straw Revolution" του Ιάπωνα Masanobu Fukuoka, (το amazon εχει κανει ενα καλο republish, το οποίο περιγράφει την φυσικη μεθοδο καλλιέργειας. Είναι χαρακτηριστικο παραδειγμα του τι μπορει να κάνει ο ανθρωπος, ή μαλλον τι δεν χρειαζεται να κανει, ωστε να λειτουργησει αρμονικα με την υπολοιποη φυση. Ασχολουμενος με την φυσικη καλλιεργεια ο ανθρωπος θα βοηθηθει για να κατανοησει καλυτερα αυτο το οποιο εχει ξεχασει.

Οι σπόροι που χρησιμοποιούμε... 
Εδω ειναι περιεργα τα πραγματα καθως η νομοθεσια ειναι περιπλοκη, επιδιωκοντας στο τεραστιο κερδος των εταιριων παραγωγης σπορων. Παραγωγής??? Ναι, παραγωγης. Το 99% των γεωργικων προιοντων προέρχεται απο σπορους που δημιουργηθηκαν στο εργαστηριο. Εχετε πετυχει ποτε π.χ. πατατες στο σουπερ μαρκετ που να αναγραφεται στο ταπελακι τους 'απαγορευεται για φυτευση'; Τα λαχανικα που τρωμε ειναι απο φυτα υβριδια, δεν ειναι αγρια ή καλυτερα να πω ημιαγρια. Ειναι τεχνικες γονιμοποιησεις στο εργαστηριο. Το κρατος απαγορευει αν φυτευσεις αλλους σπορους απο αυτους που σου παρεχουν οι μεγαλες βιομηχανιες, κατι το οποιο ειναι απειλή για την διατήρηση  και κυκλοφορία των τοπικών ποικιλιών. Οι νομικες ρυθμισεις ευνοησαν τις εταιριες σπορων μέσω της επέκτασης των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και την προώθηση νέων τεχνολογιών έλεγχου για όλες τις εμπορικές φυτικές ποικιλίες. Ότι τρωμε πλέον δεν ειναι ωφελιμα για τον οργανισμο, όπως θα επρεπε να είναι μια ντοματα μπαταλα, ή ενα αργιτικο πεπονι. Τη φυση τη διαλυσαμε, ειναι ενα γεγονος που ολοι το αναμασαμε χωρις ομως πρακτικα να εχουμε την διαθεση να κανουμε κατι γι αυτο. Επαναπαυομαστε, πειθοντας τον εαυτο μας να αραξει στα κιβυκα μας. Τα πραγματα ειναι πιο ευκολα απο οτι νομιζουμε. Υπαρχουν αυτη τη στιγμη μικρονοικωνιες που ασχολουνται με αυτο ακριβως. Την πρακτικη εφαρμογη των παχιων λόγων που λεγαμε τοσα χρονια. Αιγιλόπας, Πελίτις, Σπόρος, ΣΠαΜ, ΠέρΚα και τοσες αλλες.

Το μέλλον των σπόρων είναι δυσοιωνο, όποτε θα ειναι και το μελλον του υπολοιπων. Εδώ και 10.000 χρόνια ο άνθρωπος συλλέγει, διατηρεί, σπέρνει και παράγει σπόρους φυτών, εξασφαλίζοντας έτσι μέρος της τροφής του. Μέχρι πολύ πρόσφατα, ήταν αυτονόητο ότι οι αγρότες, επαγγελματίες και ερασιτέχνες κρατούν μέρος των σπόρων που παράγουν για τις σπορές της επόμενης χρονιάς, ότι ανταλλάσσουν σπόρους μεταξύ τους, ευνοώντας έτσι πιο παραγωγικές και δυνατές ποικιλίες φυτών και διατηρώντας τον έλεγχο της παραγωγικής διαδικασίας, την βιοποικιλότητα και την διατροφική τους ασφάλεια.

Εγω θα επιστρεψω ελλαδα και θα κανω τα αδυνατα δυνατα να πραγματοποιησω τ' Όνειρο. Η ουτοπία ειναι η πραγματοποιηση του ιδανικου και οχι του ανευφικτου.


30.5.12

H Aπάντηση του Aρτοποιού Α. Χρήστου

Αν ειναι γνησια, και γιατι οχι, αφιερωνεται σ' ολα εκεινα τα ανεγκεφαλα πιονια, που προπυλακιζουν ανθρωπους:

H απάντηση του αρτοποιού Α. Χρήστου - Τρίτη, 29 Μαΐου 2012
Σε μία ανθρώπινη αντίδραση και άκρως φυσιολογική, ο αρτοποιός Ανδρέας Χρήστου έστειλε σημείωμα μέσω της φόρμας επικοινωνίας της zougla.gr, απαντώντας στο δημοσίευμα: «Το διπλό πρόσωπο του Καιάδα», που αναρτήθηκε την Τρίτη 29 Μαΐου στην εφημερίδα μας.
Ο κ. Χρήστου διαχωρίζει τη θέση του από τις κόρες του, καθώς όπως αναφέρει «δεν μπορεί να ελέγξει τις επιλογές τους» και με ήρεμο τόνο κάνει μια αναδρομή στην πορεία του.
Ακολουθεί αυτούσιο το μήνυμα:
«Εκεί που ψηφίζω δεν βγάζει ψήφο η Xρυσή Aυγή (Αναβρυτό Θεσπρωτίας). Το τι κάνουν οι συγγενείς μου και ειδικά οι κόρες μου δεν μπορώ να το ελέγξω, ούτε να το επιβάλω. Συγγνώμη για τα βρισίδια στον νεαρό, αλλά δεν τελείωνε την κουβέντα. Δεν είμαι και στα καλύτερά μου. Οι κόρες μου είναι ετερόρρυθμες στην επιχείρηση.
Με πήραν αυτοί που με ξέρουν και γέλασαν μετά την εκπομπή, γιατί ξέρουν πως ήμουν στο πολυτεχνείο, ο τελευταίος που κράταγε τη σημαία πριν μπει το τανκς στην Καισαριανή, στον στρατό ανεπιθύμητος, τελευταία στο επιμελητήριο με συγκεκριμένη παράταξη, ρωτήστε τα μέλη της προηγούμενης διοίκησης του ΒΕΑ. Η γυναίκα μου έχει καρκίνο. Μη μας θάβετε, περνάμε τον δικό μας Γολγοθά».

ΧΡΗΣΤΟΥ ΑΝΔΡΕΑΣ

29.5.12

Γλύκατζη-Αρβελέρ

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: στο «Βήμα»










«Αν επέλεγα εγώ θέματα για τις εξετάσεις δεν θα έβαζα ποτέ κείμενο της Αρβελέρ»
Αυτό λέει στο «Βήμα» η ίδια η ακαδημαϊκός κυρία Ελένη Αρβελέρ σχολιάζοντας την επιλογή κειμένου της για την αρχαία τέχνη στα ερωτήματα Έκθεσης, την πρώτη ημέρα των πανελλαδικών εξετάσεων. «Γράφω δύσκολα, δεν είναι για παιδιά τα κείμενα μου» λέει η κυρία Αρβελέρ. «Στην Γαλλία, όπου ως πρύτανης δίνω εγώ τα θέματα στα σχολεία, ποτέ δεν έδωσα τέτοια θέματα. Ουδέποτε θα έδινα εγώ τέτοιο κείμενο. Τι δίνετε εδώ στα παιδιά; Τι πράγματα είναι αυτά;» αναρωτιέται. Και συνεχίζει χαριτολογώντας: «Εγώ όταν μιλώ οι μεταφραστές τρέμουν. Σε δυο ανθρώπους τρέμουν. Σε εμένα και τον Βενιζέλο…».

Το θέμα της επιλογής ενός τόσο δύσκολου θέματος στην Έκθεση, αλλά και ο σάλος που ξέσπασε χθες μετά την ακύρωση ενός θέματος που κρίθηκε ως «επιστημονικά λανθασμένο» στην Φυσική κατεύθυνσης, δημιουργούν ήδη ένα αρνητικό φορτίο στις εφετινές πανελλαδικές εξετάσεις.
Μάλιστα πολλοί γονείς σκέφτονται ήδη να προσφύγουν στη δικαιοσύνη καθώς τα παιδιά τους έλυσαν το θέμα που ακυρώθηκε και μάλιστα με επιστημονικά σωστό τρόπο.[...]
___________________________________________________________________________________________
Αρα, λοιπον, τι καλυτερο να τελειωνει ενας ανθρωπος το σχολειο στα δεκαπεντε, με γενικες γνωσεις μαθηματικων, γλωσσας, φυσικης, χημειας, γεωγραφιας, ιστοριας, μουσικης, χορου, γυμναστικης, καλων τεχνων. Ουτε δημοτικα, ουτε γυμνασια ουτε λυκεια κι αηδιες. Έπειτα, να συνεχιζει τη βασικη του εκπαιδευση, η οποια θα ειναι υποχρεωτικη. Θα αφορα το επαγγελμα που επιθυμει να ασκησει. Δλδ θα οδηγηθει στην εξειδικευση. Αγροτης, υδραυλικος, μηχανικος, απολυμαντης, εστιατορας, γυμναστης, νοσηλευτης, ζωγραφος, εικονοληπτης, εμπορος, διερμηνεας, Σε αυτο το δευτερο κυκλο θα παιρνει και την αδεια οδηγησης αυτοκινητου, μοτοσυκλετας, ποδηλατου ως μ.μ. Αφού πρωτα ο νεος ανθρωπος απο παιδι εχει εκπαιδευτει ως πεζος. Αν καποιος θελει να γινει δασκαλος, ομως, υποχρεωτικα, θα συνεχιζει την εκπαιδευση του, ξεφευγοντας, ομως, απο την εξιδικευση. Θα αρχισει να μορφωνεται, οπως και ολοι εκεινοι που θα θελουν να καταπιαστουν περισσοτερο με το αντικειμενο που επελεξαν ν' ασκησουν ως επαγγελμα, ή επελεξαν το επαγγελματους να ειναι η ερευνα.
Αν θεωρησουμε οτι σε αυτη τη κοινωνια, μ' αυτο το μοντελο παιδεις, θα χωρανε οι αστυνομικοι και στρατιωτικοι, μαζι με τους γιατρους, τους δασκαλους, τους ερευνητες, τους φαρμακοποιους, τοτε οι πρωτοι θα ειναι μερος του δευτερου κυκλου.

Ο πρωτος εκπαιδευτικος κυκλος θα εχει στοχο απο την αγνοια στην εξειδικευση και ο δευτερος εκπαιδευτικος κυκλος θα οδηγει απο την εξειδικευση στην μορφωση.

Ενας μορφωμενος ανθρωπος, ειναι ενας ολοκληρωμενος ανθρωπος; Οχι, ενας μορφωμενος ανθρωπος ειναι απλα ενας ολοκληρωμενος επαγγελματιας. Στον πρωτο κυκλο της εκπαιδευσης ο ανθρωπος θα μαθαινει εκτος τον αλλον και ολα εκεινα που θα τον συνθεσουν σε μια ολοκληρωμενη προσωπικοτητα. Θα γνωρισει τα περι κοιννωνιας, υποχρεωσης και δικαιωματος. Θα μαθει να ειναι γονιος. Θα μαθει να ειναι πολιτης. Ετσι δεν θα χρειαστει κανεναν πανω απ' το κεφαλι του να του ασκει εξουσια.

Η κοινωνια για να γινει ιδανικη, θα πρεπει να κατανοησουμε οτι ειμαστε μερος της.  Υπαρχει αναγκη να δημιουργηθουν συνειδητες κοινονητες με κοινο στοχο, ωστε να συνθεσουν την ουτοπια. Οι κοινοτητες μας ειναι οικιες, ασχετα αν δεν το συνειδητοποιουμε. Γνωριζουμε για τους οικοδομικους συνεταιρισμους, οπως των δασκαλων, των εργαζομενων στη δεη, των μονιμων αξιωματικων εσ, κλπ ειναι περιπου στους 350 σημερα στην ελλαδα, οι οποιοι ζητουν ν' αναγνωριστουν. Επισης, στα βασιλικα της ευβοιας, στο ρεθυμνο,  στο μεσαιωνικο οικισμο της ανω σύρας, θα βρουμε διαφορετικες κοινοτητες απ' τις αλλες. Υπαρχουν επισης κι εκεινες που υπαρχουν για να προσφερουν βοηθεια στους αλλους, ιατρικη, εκπαιδευτικη. Ακομα ακομα κι ο αθως ειναι μια συνειδητη κοινοτητα. 

Ολες αυτες οι κοινοτητες ή κοινοβια, εχουν σαν αρχη τους την ισονομια. Μπορουμε να προχωρησουμε, ομως, ενα βημα μπροστα. Να ξεφυγουμε απο την ισονομια και να προσχωρησουμε στην ισοτητα. Ειναι η ηθικη αξια στην οποια αρχικα θα πρεπει ο ανθρωπος να  εστιαση. Ο εθελοντισμος, επισης, θα βοηθησει την ομαδικη αλλα κι ατομικη αναπτυξη. Αλλο ενα στοιχειο, οπου θα βοηθησει ο πρωτος κυκλος της εκπαιδευσης, ειναι στην αυτονομια. 

Η βαθυα αναγκη της μορφωσης αναγεται στην εποχη της αρχαιοτητας. Γιατι της γυρισαμε την πλατη; Γιατι αφηνουμε ανθρωπους επικινδυνους να κανονιζουν τα της παιδειας; Γιατι δεν ανοιγουμε τα ματια να ξεφυγουμε απο τα σκανδαλα, το ποδοσφαιρο, την τηλεοραση, την αδεσμευτη δημοσιογραφια; Γιατι αφηνουμε τους εαυτους μας δεμενους με τους θρησκευτικους ηγετες που διψουσαν ανεκαθεν για εξουσια; Γιατι δινουμε τοση σημασια να ψηφισουμε το ταδε ή δινα κομμα, ενω στην πραγματικοτητα αυτο το κοινοβουλευτικο πολιτευμα δεν μας χωραει; Η αρβελερ, αλλα και αλλες σπουδαιες προσωπικοτητες τους πνευματικου κοσμου, αξιολογοι ανθρωποι που δεν μασαν τα λογια τους και η σκεψη τους τρεχει με ιλλιγγιωδη ταχυτητα, κοροιδευουν μεσα στα μουτρα μας τους γελοιους που μας κυβερνουν... Αλλα με τοσο πλυση εγκεφαλου που εχετε υποστει, μενετε αποχαυνωμενοι και κοροιδευετε εκεινους που μπορουν νας σας προσφερουν.

Επτα καλοι μου φιλοι, πατωσαν στις εδω πανελληνιες, που εδωσαν, αλλα ειχαν ηδη γινει δεκτοι στα μεγαλυτερα εκπαιδευτικα ιδρυματα του κοσμου, MIT, LSE, harvard, berkeley, yale, cornell, eth zurich, όπως θα μπορουσε να παρατηρησει και καποιος που δεν γνωριζει σ' αυτη τη καταταξη βαση ποιοτητας.

Ο εχθρος, αν υποθεσουμε οτι υπαρχει δεν ειναι οι μπατσοι, δεν ειναι η μερκελ, δεν ειναι ο βενιζελος, ουτε ο παπαδημου, δεν ειναι η χρυση αυγη, ουτε ο κομμουνισμος. Ειναι ο ιδιος μας ο εαυτος που υποκυπτει σε  ενα απο τα αμαρτηματα το πιο σοβαρο, την απληστια.

Thanks

Ευχαριστω πάρα πολυ τον φιλο μας τον yianni, που μας παραχωρησε,
στον Paul & εμενα, στα τρια μας παιδια, στον σκυλο μας τον morgan, στην κοτα μας την παγωνα, γιατι κακα τα ψεματα, μην κρυβόμαστε πισω απο το δαχτυλο μας, αλλα κοτουπουλακι πια, οσο και καλοπροαιρετος να σαι, δεν μπορεις να το πεις το ζωντανό,
το σπιτι που θα νοικιαζε υπο αλλες συνθηκες σε κανονικους ανθρωπους και θα έπαιρνε κανονικα λεφτα. Ένα εκπληκτικα μεγαλο σπιτι, 3οροφων, σε μια θαυμασια πρασινη γειτονια διπλα στο ποταμι.

Ο yiannis... μεγαλη μορφη απο τα παιδικα μου χρονια. Κούκλος. Έξυπνος. Δραστήριος. Παρα-Μορφωμένος επιστήμονας του φανταστικου. Με την συντροφο της ζωης του και μητερα των παιδιων του Ginjer, την πικαντικα-κοκκινα-μαλλια, που αν δεν ηταν αυτη, απλα θα ηταν ενα βρωμερό ασυγκεντρωτο ρεμαλι θαμωνας των ανηλιαγων καμπαρε, που πιθανοτατα θα χε πεθανει απο την πεινα χρονια τωρα.

Φτάνει σιγα σιγα και πάλι ο καιρός να αποχωρήσουμε. Τσιγγάνοι πια. Να ξαναδουμε την ελλαδα στους κανονικους της τους ρυθμους, που χαμε χασει ενα χρονο. Αναρωτιέμαι, θελω; Το βλέπω και στα μάτια του συντροφου μου. Ειναι ενας βαυαρος ξανθος με ολιγα μαλλια γερμαναρας, που θρεφει τεραστια συμπαθια προς τους ελληνες και νοιωθει ζεστασια οταν ειναι στην ελλαδα, αλλα στα μάτια του βλέπω ένα μονιμο ερωτηματικο. Δεν μου μιλάει για τις αγωνιες του, τωρα τελευταια. Καταλαβαινω ότι προσπαθει να καταλαγιασει το αγχος, να βαλει τα πραγματα σε μια σειρα στο μυαλο του και να τα συζητήσει όταν θα ειναι ηρεμος. Ποσο τον αγαπω... Βλέπω την πάλη μεσα του. Την πάλη του επιστημονα με τον μουσικο. Εκεινες την στιγμες ειναι που του χαιδευω την κεφαλα και του δινω ενα φιλι στο μετωπο.

Όλα θα γινουν, αυτο συνηθιζω να λεω. Ολα θα γινουν, δεν χρειαζονται στεναχωριες. Το πιστευω, δε το λεω ετσι. Πιστευω μεσα μου πως ολα θα γινουν κατ ευχην, για ολο τον κοσμο. Αμα εχεις "δουλεψει" τη ζωη σου, γιατι τα πραγματα να μην γινονται οπως τα θες;

Εκεινες τις στιγμες ειναι που η αγαπαρα μου, αρχιζει να μου μιλα για τους ανθρωπους. Τα δικαιωματα τους. Μου λεει οτι οι σχεσεις των ανθρωπων οσο και να θελουννα μας πεισουν για το αντιθετο δεν ειναι νομικες. Τα αισθηματα εννωνουν τους ανθρωπους και αυτα ειναι που μας ανοιγουν τα ματια για να καταλαβουμε τις υποχρεωσεις μας.

Ειναι η ζωη μια βολτα, λεει. Ακολουθει η σκεψη του ενα περιεργα λογικο μονοπατι. Φτανει εκει που θα πρεπει ολων των ανθρωπων να φτανουν οι σκεψεις και οι φαντασιωσεις. Η ζωη ειναι μια βολτα και το μονο που χρειαζεται για την ελευθερια ειναι η παιδεια.

Για αυτο εχουμε φιλους σαν τον yianni... κι οχι μόνο.
Τετριμένο το τσιτατο, αλλα ειναι αληθεια οτι την ζωη την κανουμε εμεις περιπλοκη. Ειναι ευτυχια να χεις φιλους. Να ακους την αυστηρη τους φωνη σε καθε μαλακία. Να εχεις το χερι τους απλωμενο επανω σου σε καθε αδυναμη στιγμη σου. Να δεχοντε τα δωρα σου, με ανεση, κι οχι με φτηνιαρικα αισθηματα. Να γουσταρεις να πας για ενα φαι και μια μπυρα τα ξημερωματα και να σε ακολουθουν χωρις πως και γιατι μετα απο ενα τηλεφωνημα.
Να πηγαινεις μαζι τους διακοπες και σε πορειες με την ιδια ανεση. Να εμπιστευεσαι την ζωη σου στα χερια τους.

Τερμα τα πολλα λογια... Ωρα για εργα!
Λοιπον, μια γαλατοπιτα γιαννιωτικη, το οποιο σημαινει οτι δεν θα ειναι γλυκια. Έχω καιρο να την φτιαξω. Ειχα παραθεσει ξανα την συνταγη μου στο see my true reflection, η οποια ειναι λιιιγο παραποιημενη, αλλα παραμενη παραδοσιακη.
θα χρησιμοποιησω 1 1/2 λ φρεσκο γάλα
250 γρ σιμιγδάλι
5 αυγά μεσαιου μεγεθους

1  φλ τυρι φετα τριμμένο στο χέρι
1 φλ ανθοτυρο κρητης, αλλα επειδη δεν εχω εδω θα βαλω απλα κι αλλη φετα.
μπολικο ελαιολαδο
1 κ.γ. αλάτι
8 φύλλα κρούστας ή μπακλαβα ή βυρητου, αν και τα τελευταια ειναι τα πιο λεπτα οποτε θα χρησιμοποιησετε 10. Προτιμω να ανοιγω μονη μου το φυλλο, οπως και θα κανω για τους αγαπητους φιλους μου, θα μου βγει αρκετα λεπτο, αλλα και παλι θα ειναι σε παχος οσο 2 φυλλα κρουστας, οποτε κατα πασα πιθανοτητα θα χρησιμοποιησω 3 πανω, 3 κατω.

Βράζω σε κατσαρολα το γάλα με το σιμιγδάλι, αναδευοντας παντα με την ιδια φορα, μέχρι να γίνει ένας ομοιόμορφος χυλός. Λιγο πριν πηξει θα αλατισω. Όταν πήξει, θα το βγάλω απ τη φωτιά. Θα προσθέσω τη φέτα και τ' αυγά ελαφρως χτυπημενα και θα ανακατεψω ολα τα υλικα μαζι. Θα αλειψω ενα ταψι με λάδι. Θ' αραδιάσω τα μισα φυλλα, σταζοντας λαδακι ενδιαμεσα. Θα απλώσω ομοιόμορφα το μίγμα από πάνω και μετα θα αραδιασω τα υπολοιπα φύλλα, χρησιμοποιώντας και παλι λαδακι ενδιαμεσα. Τελος, θα ραντισω με νερό και βουτυρακι φρεσκο τα φύλλα για να μην ξεραθούν. θα ψησω στο φούρνο σε μεσαιας θερμοκρασιας φουρνου κι απο πριν προσθερμασμενο για καμια ώρα, ή μεχρι να παρει ενα χρυσο χρωμα.

Θα τους εχω μπυρες και κρασι της αρεσκειας τους. Θα κανω μερικα κνεντελ (knodel, με δυο τονους απανω απο το 'ο'). Μια γαβαθα obazda για να βουτηξουμε τα pretzel, που θ' αγορασω απ τον καινουργιο γερμανικο φουρνο στην 7η, επιστρεφοντας απ τη σχολη, εκτος κι αν δεν ειναι ανοικτος(?). Θα βάλω στη σχαρα μερικα λουκανικα τυριου και λευκα. Καμια δεκαρια πρεπει να 'ναι. Περισσεψαν απο προχθες. Θα τα ψησω για τα πιτσιρικια. Μακαρι, να χει στο ντουλαπι και αυτη τη νοστιμη γλυκια βαυαρικη μουσταρδα που αγαπαει ο Paul να τρωει με ψητα λαχανικα. Ετσι θα κανω σε λιγη ωρα που θα ειμαι στο σπιτι.

Σε λιγη ωρα θα υποδεχτουμε τον yiannis, τον manouil, τoν armstrong και τη melani, με τις οικογενεια τους, με στολισμενο το σπιτι αγριολουλουδα.
Ειναι η περιποιηση για οσους αγαπω.

25.5.12

Μια Κουράδα

Βγήκαμε το πρωι από το σπίτι για το σχολειο, μετά από ενα οικτρό βράδυ με πυρετο της πιτσιρικας, είχαμε πάρει μόλις το πρωινό μας, και να σου μια κουράδα... ΝΑ! Μακρουλή, σφιχτη, παχια, μαυριδερη. Πεθανα στα γελια με το μικρο νουμερο δυο. Αλλαξε για κλασματα δευτερολεπτου η μουρη του, κι ελαφρως παγωσε. Επειτα, προχωρησε με το κεφαλι όρθιο και μουρμουρισε: shocking!
Εγω δεν ηξερα αν επρεπε να την προσπεράσω, όπως κάνω με όλες τις κουραδες που συναντω στην ζωη μου, ή να την πετάξω στα σκουπίδια. Τελικά, αποφάσισα στην παρουσα φαση να την αφησω όπως έιναι. Άμα θα την έβρισκα στον γυρισμό, θα την τακτοποιούσα. Εχω και παιδια να προσατεψω απο την μποχα. 

Κι ετσι κι έγινε. Γυρνώντας στο σπίτι, η κουράδα ακόμα εκεί. Αλλα τι περίμενα; Να βγάλει ποδαράκια και να φυγει!; Όπως όλες οι κουραδες τις γης μένουν στάσιμες, έτσι εμεινε κι αυτη. Οπότε χρειάστηκε να ασχοληθώ μαζί της. Είπα στην αρχη να της δωσω μια και να πέσει στην άκρη του δρόμου, αλλα σκεφτηκε πως ετσι θα λερωθω κι εγω αλλα κι ο υπολοιπος κόσμος. Τα μετρα θα πρεπε να ταν δραστικα, σκεφτηκα. Πήγα στο σπίτι και πήρα μια χαρτοσακκουλα. Την μάζεψα και την πέταξα στον κοντινο κάδο! Αφιερωσα δλδ λίγο απο τον ελαχιστο χρονο μου, και η κουράδα εξαφανιστηκε.

Ετσι, είναι... 
Διοτι, άμα κάνουμε πως δεν βλέπουμε, τη πατάμε κυριολεκτικα! Ας ανοιξουμε τα ματια μας κι ας μην φοβομαστε να τα βάζουμε με τις κουραδες, που συνανταμε στο δρομο μας. Αφυπνίζοντας και τον υπολοιπο κοσμο, τουλαχιστον, αρχικα, να είναι προσεχτικοι, να μην λερωθουν. 
Στην πορεια βλέπουμε.

διαβαζω:
EUROPEAN GOVERNMENTS, having taken trillions of dollars in private debt onto the public books, face a dilemma. If they take Merkel's medicine and slash government spending, cut wages, privatize state-owned enterprises and raise taxes on workers, they will choke off economic growth as unemployment rises and consumer spending plummets. And as the example of Greece shows, the shrinking economy will make it even harder for governments to repay debts, despite the bailouts.
The failure of austerity programs to produce an economic recovery has compelled politicians to at least call for a "growth pact" in the eurozone, even if there's been little action so far. The liberal economist and the New York Times columnist Paul Krugman has decried "the apparent determination of European leaders to commit economic suicide for the Continent as a whole."
But there are huge risks for governments that consider breaking with the austerity program and trying to spend their way out of debt.
Because the 17 nations that are members of the euro don't control their own currency, they can't boost spending as easily as they could in the past, when their central banks could effectively just print money. Governments are also constrained by the fact that the bond market will force them to pay much higher interest rates to borrow money unless they cut their budget deficits.

19.5.12

Le Petit Prince

Κι ηρθε η ωρα περισυ το καλοκαιρι, που τα παιδια θα μαθαιναν γι' αυτο το μικρο μικρο πριγκηπα που ακουσαν πολλες φορες απο το στομα των γονιων τους.
Η μικρη Αρτεμη, κοιταζε με σουφρωμενα χειλακια τα δικα μου καθως διαβαζα, αλλα κλεφτα την κοιταζα.
Ο Ποσειδωνας, αντιθετα ειχε τεντωσει προς τα πανω το μερος εκεινο μεταξυ των φρυδιων κι ειχε τεντωσει επισης τα χειλη προς τα εξω, ενω τα διατηρουσε σφιχτα.
Το γλυκακι ο Απολλωνακος... εχασκε. Το στομα του κρεμοταν προς τα κατω. Τοσο που κοντευε να καταπιει το βιβλιο, οπως ειναι ολοκληρο. Κι ολο κοιταζε με αγωνια την καθε καινουργια ζωγραφια καθε που γυριζα σελιδα. 
Μια επισκεψη, καμια φορα και δυο καθε βραδυ, ως που... τελειωσε. Τα ματια τους με κοιταξαν με νοημα, μα βουρκωμενα. Τελειωσε

Μα που ειναι τωρα ο μικρος, μαμα; 
Εκει οπου θα τον βαλετε. 

Κι αμα τον βαλουμε στην βιβλιοθηκη; 
θα γινει μερος της γνωσης σας. 

Κι αμα τον βαλουμε κατω απο το μαξιλαρι; 
Θα γινει μερος των ονειρων σας. 

Κι αμα τον βαλουμε στην καρδια μας; 
Θα φωτιζει την ζωη σας


Le Petit Prince est une œuvre de langue française, la plus connue d'Antoine de Saint-Exupéry. Publié en 1943 à New York, c'est un conte poétique et philosophique sous l'apparence d'un conte pour enfants.

Le manuscrit original est conservé à la Pierpont Morgan Library à New York sous la cote 1317611.

Chaque chapitre relate une rencontre du petit prince qui laisse celui-ci perplexe quant au comportement absurde des « grandes personnes ». Chacune de ces rencontres peut être lue comme une allégorie.

Le langage, simple et dépouillé, parce qu'il est destiné à être compris par des enfants, est en réalité pour le narrateur le véhicule privilégié d'une conception symbolique de la vie.

Les aquarelles font partie du texte2 et participent à cette pureté du langage : dépouillement et profondeur sont les qualités maîtresses de l'œuvre.

On peut y lire une invitation de l'auteur à retrouver l'enfant en soi, car « toutes les grandes personnes ont d'abord été des enfants. (Mais peu d'entre elles s'en souviennent.) ».

L'ouvrage est dédié à Léon Werth, mais quand il était petit garçon.


18.5.12

Τα Ελληνικά

«Η παιδεία των νέων, είναι το δυνατό αίμα και ο αέρας ιωδίου για το μέλλον των λαών… Όμως, της δικής μας παιδείας το αίμα, έχει αιματοκρίτη λευχαιμίας».
Δημήτρης Λιαντίνης

Τα αρχαία ελληνικά τα αντιπαθούν όλοι οι Έλληνες. Αν κάνει κανείς μια δημοσκόπηση σήμερα, το αποτέλεσμα που θα του δοθεί θα το βρει πελώριο. Στους εκατό θα ανακαλύψει πως οι ενενήντα τόσοι, τα αρχαία ελληνικά δεν θέλουν ούτε να τ’ ακούσουν. Και το χειρότερο είναι, πως την ίδια αποστροφή την αισθάνεται και η πλειονότητα των φιλολόγων που διδάσκει το μάθημα στα σχολεία.

Σήμερα όταν μιλήσεις σε κάποιονε για τα αρχαία ελληνικά, αμέσως θα τον χτυπήσει ναυτία. Ένα πνευματικό ανακάτωμα παραγουλιάζει ολόκληρη την υπόστασή του. Μονόπτωτα ρήματα, ετερόπτωτοι διορισμοί, τρίπτωτες προθέσεις, βαρείες, οξείες, ερωτηματικές, εγκλιτικά και εγκλίσεις, παραγωγή και έτυμα, προληπτικό κατηγορούμενο. Είναι μια στοίβα τσάνταλα που ξεχειλίζουν το ψυχοσωματικό μας και χύνουνται σαν ερευγμοί, κρυάδες, νυστάλα, χασμήματα, και όλα τα ουά του ιουδαϊκού όχλου. Οι σχετικές μνήμες από τη σχολική εμπειρία ανακαλούν στους ενήλικους πλήξη νεότητας, ψυχικά τραύματα, κατακάθια νευρωτικά, έλλειψη αέρα, δυσχέρεια ύπαρξης.

«Κύρος ανεβαίνει, Κύρος κατεβαίνει, και γαμώ τους Έλληνες και όλους τους δασκάλους». Έτσι άκουσα να καταριέται κάποτε κάποιος τα εφηβικά του χρόνια. Την αθωότητα, δηλαδή, και την πιο τρυφερή ώρα της ηλικίας του.

Βέβαια, για τα φορτία όλου αυτού του κακού, ο τελευταίος που ευθύνεται είναι οι Έλληνες και τα κείμενά τους. Στο θρυλικό «τις πταίει» του Τρικούπη η απόκριση είναι: Οι δάσκαλοι φταίνε· οι δάσκαλοι και οι διδακτικοί. Ο βασιλιάς τα φταίει, που φώναξε ο Λαέρτης στον Άμλετ. Και κύρια φταίνε οι δάσκαλοι των δασκάλων. Εννοώ τους πανεπιστημιακούς που τόσο μοχθήσανε για να μάθουν τους δασκάλους να δασκαλίζουν. Να πιθηκίζουν δηλαδή στις έδρες και στις τάξεις. Να ψιττακίζουν το «Καλημέρα» του Ζαχαρία Παπαντωνίου. Να γρυλλίζουν και να σουσουνίζουν, πάντα τους σχολαστικοί και ομπρελοφόροι. Από πού, και γιατί τόση δυστυχία στη χώρα!

Η ακολουθία πράξης όλου αυτού του κακού μεταφράζεται στην εικόνα μιας πραγματικότητας πολύ μίζερης. Η δυστυχία από το σχολείο απλώθηκε στην κοινωνία μας, όπως είναι φυσικό. Η τελευταία συνέπεια του πράγματος δηλαδή, η πιο επώδυνη και η πιο κολασπκή, είναι πως η σύγχρονη Ελλάδα λογαριάζεται ο ουραγός και το μπαίγνιο των εθνών σε όλες τις σφαίρες και σε όλες τις συμπεριφορές. Το αποτέλεσμα το καταμετράς από την κατάσταση της εθνικής οικονομίας ως τα ποδόσφαιρα, και από την επιστημονική έρευνα ως τις σκουπιδοφόρες ακτές της πανάρχαιας ελληνικής θάλασσας. Εκεί που ο ποιητής Ρίλκε έλεγε κάποτε «das uralte griechische Meer» (η αρχαία ελληνική θάλασσα), και έσκυβε την κεφαλή με κατάνυξη.

Γιατί τάχα. Και οι Ιταλοί στη γειτονική μας χερσόνησο κατοικούν το Λάτιο και την αρχαία Καμπανία, όπως κι εμείς κατοικούμε την αρχαία Ήλιδα και το Ληλάντιο πεδίο. Γιατί οι Ιταλοί σήμερα μετριούνται στους εφτά ανεπτυγμένους λαούς του κόσμου, κι εμείς καταντήσαμε να γίνουμε οι κατσίβελοι της Ευρώπης;

Βέβαια το φαινόμενο είναι σύνθετο και έχει πολλές αιτίες. Ωστόσο ο θεμελιώδης λόγος εντοπίζεται στον εγκληματικό τρόπο, που μέσα από την παιδεία μεταβιβάζεται στις νέες γενεές η κλασική παράδοση.

Να μη μας το ειπούν, γιατί το γνωρίζουμε, πως εμείς δεν έχουμε Μ.Α.Ν.και A.E.G και Bosch. Δεν έχουμε Ι.Β.Μ. και Gross, και FIAT καιGeneral Motors Corporation και Scotch Whisky. Έχουμε όμως μια παράδοση μεγάλη σαν τον Ειρηνικό και σαν τη Σιβηρία. Έχουμε τέτοιο τον ήλιο και τη θάλασσα, που αν γνωρίζαμε να τα βοσκήσουμε και να τα αρμέγουμε, η μικρή μας χώρα, τούτο το πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο, που έλεγε ο Σεφέρης, θα ήταν εφτά φορές Ελβετία. Και μάλιστα μια Ελβετία χωρίς τα οικονομικά λύματα και όλα τα κλοπιμαία του αιώνα που συσσωρεύουνται εκεί από κλέφτες τύπου Σάχη, και Μάρκος, και Τσαουσέσκου. Όμως άλλα…

Η προειδοποίηση του παλαιού Οδυσσέα να μη σφάξουν οι ναύτες τα γελάδια του Ήλιου, ούτε από τους συντρόφους του καιρού του, ούτε από μας σήμερα λογαριάζεται. Όχι μόνο τον ήλιο μας σφάζουμε, αλλά και τη θάλασσα μαστιγώνουμε, και τον αέρα τον φτύνουμε στο πρόσωπο. Έγινε καυσαέριο πια.

Θέλω να ειπώ πως ο ταξιτζής που κλέβει με το δεκαπλάσιο τον τουρίστα από το Ελληνικό ως το Σύνταγμα, διαφημίζει την ελληνική παιδεία του. Και πως οι χώροι καθαριότητας στα εστιατόρια που ζωντανεύουν τους σταύλους του παλιού Αυγεία, ζωγραφίζουν την παιδεία των Ελλήνων.

Ρωτάς, τι σχέση έχει ο τουρισμός με τα αρχαία ελληνικά. Μα την ίδια ακριβώς που είχε το θέατρο του Διονύσου στην αρχαία Αθήνα με τη ναυμαχία της Σαλαμίνας.

Για μας το κλίμα, η θάλασσα, και ο ήλιος είναι πρώτες ύλες πρώτης αξίας. Πολύ πιο πολύτιμες από το πετρέλαιο της Νιγηρίας με τα πλούσια οκτάνια, και από το ουράνιο του Καναδά με την πυκνή σχάση.

Τη διδακτική των αρχαίων ελληνικών και των άλλων φιλολογικών μαθημάτων, την εισηγήθηκε πρώτος και τη θεσμοθέτησε επιστημονικά οΝικόλαος Εξαρχόπουλος. Η γραμμή που χάραξε εκείνος στα περισσότερα σημεία της ακολουθιέται και σήμερα. Γενικότερα και πλατύτερα, ο Εξαρχόπουλος είναι ο θεμελιωτής της Παιδαγωγικής στην Ελλάδα. Υπήρξε επιστήμονας ακουστός, ακάματος εργάτης, ερευνητής πολύπλευρος, θεωρητικός και πρακτικός ταλαντούχος και το υπόδειγμα του τεχνοκράτη. Αυτός έφερε την Παιδαγωγική από την Ευρώπη στον τόπο μας. Και την καθιέρωσε στην εκπαίδευση με τρόπο επιβλητικό και κυρίαρχο. Στα 1930, λίγο μετά την εποχή του Πάγκαλου, πού ‘ταν μακριές οι φούστες, ο Εξαρχόπουλος ήταν η αυθεντία και το φόβητρο στους δασκάλους και στα δασκαλεία. Έμπαινε στο Υπουργείο Παιδείας, και ήταν ικανός να χτυπήσει τη μαγκούρα του μπροστά στον Γεώργιο Παπανδρέου, υπουργό τότε του Βενιζέλου. Φοβέριζε, πρόσταζε, νομοθετούσε, έδειχνε.

Όμως, από την άλλη πλευρά του ανθρώπου, τη σκοτεινή, ο Εξαρχόπουλος υπήρξε το ακαταγώνιστο κακούργημα. Ο σχολαστικός, ο διοικητικός, και ο υπερφίαλος, μέσα του σχημάτισαν ένα τέρας, όμοιο με τον τρικέφαλο Γηρυόνη που περιγράφει ο Δάντης στην «Κόλαση». Στην ιστορία της Παιδαγωγικής, και γενικότερα του Καποδιστριακού, το πέρασμα του Εξαρχόπουλου θα λογαριάζεται κάποτε στίγμα, και όνειδος, και δοχείο πάσης λύμης. Θα μείνει για να μολογιέται μια καταγραφή του Σεφέρη στις «Μέρες του 1943»: «Ο Εξαρχόπουλος και οι άλλοι γλωσσαμύντορες· τσιμπούρια και μύγες του απόπατου».

Ο Εξαρχόπουλος στάθηκε η μαύρη αντίδραση και ο κακός δαίμονας απέναντι στη φωτισμένη κίνηση της ανθρωπιστικής παιδαγωγικής, που κύρια κέντρα της υπήρξαν τα πνεύματα του Τριανταφυλλίδη, του Δελμούζου, και του Γληνού. Αυτός υπήρξε ουσιαστικά ο φονέας τουΙωάννη Συκουτρή, που γκρεμίστηκε από τον Ακροκόρινθο στα 1937. Του λαμπρότερου ίσως φιλολόγου μετά τον Κοραή. Και του ακόμη λαμπρότερου δάσκαλου.

Αυτός καταδίωξε τον Ιωάννη Κακριδή, και προκάλεσε τη «Δίκη των τόνων». Αυτός κατασκεύασε το κλίμα του σκοταδισμού και τη νοοτροπία αντίδρασης στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο και στη Σιναία Ακαδημία. Κάτω από τις οδηγίες και το ραβδί του το Αθήνησι εξελίχτηκε σε εθνικό κέντρο παραγωγής δασκάλων σχολαστικών και πνευματοκτόνων. Έγινε το καβειρικό χαλκείο της πνευματικής παραχάραξης και της ηθικής δεισιδαιμονίας που και τότε και σήμερα μας δένουν και μας δέρνουν. Κι αν ρωτήσεις ποιά ήταν η πληρωμή για την κακουργία! Μα φυσικά, η αναμενόμενη: Σήμερα το όνομα του Εξαρχόπουλου το διαβάζει κανείς γραμμένο με επίχρυσα γράμματα στην επίσημη αίθουσα τελετών του Πανεπιστημίου. Ακαρτέρει όμως, και βλέπεις. Γιατί ο αδέκαστος χρόνος δεν είπε ακόμη την τελευταία λέξη.

Στον καιρό μας τους αρχαίους προδότες, τους λένε φοροφυγάδες και παραοικονομικούς. Και τους αρχαίους Μήδους τους λένε κιβδηλοποιούς, υποκριτές, οσφυοκάμπτες, κυνοκέφαλους. Και είναι γνωστό πως ο Εφιάλτης και οι Μήδοι διαβαίνουν στο τέλος. Ωστόσο εκείνο που μένει είναι το επίγραμμα του Σιμωνίδη για τον Μεγιστία και τους Λακεδαιμόνιους στην αρχαία πέτρα.

Ποιο είναι το λάθος της διδακτικής των αρχαίων ελληνικών που εισηγήθηκε ο Εξαρχόπουλος, και εφαρμόστηκε δυόμισυ γενεές στα σχολεία της χώρας μας; Για να το ειπώ στη γλώσσα της παιδαγωγικής: Το λάθος της σχολής Εξαρχόπουλου είναι ότι υιοθέτησε τον διδακτικό φορμαλισμό σε ζημία και παραγκώνιση του διδακτικού υλισμού. Αυτό σημαίνει πως το βάρος της προσπάθειας έπεσε στη μορφή της αρχαίας γλώσσας και παραθεωρήθηκε η σημασία των περιεχομένων που έχουν τα κείμενα. Έτσι, η σπουδή των αρχαίων ελληνικών κατάντησε να σημαίνει γνώση της γλώσσας στην οποία είναι γραμμένα τα κείμενα, και στην καλύτερη περίπτωση μια τυπική ακαδημαϊκή ιστόρηση των γεγονότων και των πραγμάτων. Και για τις ουσίες, για τα νοήματα, για τις αξίες, για το πλάσμα ζωής δηλαδή που σπαρταρά και γιορτάζει μέσα στην κλασική λογοτεχνία μας, πέρα βρέχει.

Κοντολογής, την παράσταση της διδασκαλίας την έκλεψε ο ξυλότυπος της οικοδομής. Η προσοχή του μαθητή εγκλωβίστηκε στην εξωτερική μορφή, στην ορατή εικόνα, στο δείγμα επιφάνειας του κλασικού κόσμου. Και αμελήθηκε το ένυλο σάρκωμα.

Σα νά ‘χουμε απέναντι μας τον Αϊνστάιν και τον Αλ Καπόνε, που δεν αποκλείεται μια μέρα του Σικάγου να ταξίδεψαν άγνωστοι με το ίδιο τραίνο. Τους κοιτάμε και βρίσκουμε: Ετούτος τι ατημέλητος γεροντάκος. Κουρασμένος, τριμμένο σακάκι, ματάκια που λησμονήθηκαν, η γραβάτα του κρέμεται στον λαιμό, σφεντόνα του Δαβίδ. Και λησμόνησε να φορέσει την κάλτσα στο αριστερό του ποδάρι. Αλλά ο άλλος; Τι τζέντλεμαν. Κουστούμι παραγγελιά στα Παρίσια, γυαλισμένο υπόδημα, δαχτυλίδι με περικεφαλαία στην πέτρα, και το μαλλί του λάδι στον μουσαμά. Άρχοντας με αγωγή κι από καταγωγή. Ενώ ο πρώτος, όσο τον παρατηρείς, τόσο τον παρομοιάζεις με τον ζητιάνο του Αντρέα Συγγρού, που πήγε κάποτε να τον ελεήσει στην οδό Σταδίου, και τον προφτάξανε την τελευταία στιγμή: «Τι κάνεις, άνθρωπε; Είναι ο Παπαδιαμάντης!».

Τώρα το ποιος είναι από μέσα ο Αλ Καπόνε, και ποιος ο Αϊνστάιν, τα φαινόμενα το κρύβουν. Όμως πρέπει να υπάρχει διαφορά ανάμεσα σ’ εκείνον που ζούσε στο λαγούμι με τις αράχνες και τη νυχτερίδα, και σ’ εκείνον που συζητά στο τηλέφωνο με τον Θεό, και σε μια στιγμή τον ακούμε να ρωτάει: «Για πες μου μάστορα, για να το μάθω. Μπορούσες να φτιάξεις τον κόσμο αλλιώτικο; Ή αναγκάστηκες να τον φτιάξεις, όπως τον έφτιαξες;».

Γραμματική, λοιπόν, συντακτικό, ετυμολογία, τυπικό, φθογγολογικό, σχήματα λόγου, προσωδία και μέτρα, κανόνες, εξαιρέσεις κανόνων, σημείωση, υποσημείωση, παράγραφος, υπνολαλία, υπνοπαιδεία. Και το ροχαλητό αστραπόβροντο στις σπηλιές.

Εδώ είναι η έρημος και ο άνυδρος τόπος που μας καλεί να λογαριάζουμε, ότι θα μένουν θρυλικά τα λόγια του Μαβίλη: «Με γενικές απόλυτες και ισόκωλα αντί να πάμε ομπρός πάμε πισόκωλα».

Μ’ έναν λόγο, ο μαθητής προακτέος, μόριο αποφατικό, γενική επισκόπηση. Και παραλίγο ο πρωκτοφαντασματοσκόπος του Φάουστ.

Αυτή ήταν η διδακτική του Εξαρχόπουλου για τα αρχαία ελληνικά, και για το τυπικό τους. Σχετικά με την ουσία τώρα, όλη η προσοχή έπεφτε στο περιδιάγραμμά του. Με βάση το ερβαρτιανό πρότυπο της εθνικής ηθικής διαπαιδαγώγησης, όπως μας έλεγαν στον στρατό, ο μαθητής λάβαινε τέτοια ζάλα και φορτία ηθικότητας, ώστε βγαίνοντας από το σχολείο παραπατούσε στον δρόμο με το βάδισμα ενός κατάφρακτου Κουταλιανού.

Κορφολογιόνταν όλες οι ηθικές ουσίες του κλασικού κόσμου και η λοκάντα σέρβιρε στο μαθητή νόστιμα «κρεατοσφαιρίδια» και«σκουληκίδες». Κεφτέδες δηλαδή και μακαρόνια, που λέγανε οι λογιότατοι την εποχή της Βαβυλωνίας του Δημήτρη Βυζάντιου.

Ηθική διδασκαλία, λοιπόν, εντολές δέκα, και εκατό και διακόσιες,«ου» και «μη» μωσαϊκά ατελεύτητα· παραινέσεις εις νέους και συμβουλές προς Δημόνικον· χιλιάδες «πρέπει», φανταχτερά σαν φολιδωτά ερπετά· προτροπές και νουθεσίες· διαθήκες παλαιές, νέες, μελλοντικές· το χρέος, το οφείλειν το καθήκον· η ηθική προσωπικότητα, το ηθικό φέγγος, το ηθικό «γάρμπος». Πολλές αρβύλες και στιβάνια στα Σφακιά και στο Σέλινο. Και σαν επιβράβευση στους μικρούς τροφίμους που θα τηρήσουν το συνταγολόγι υπακοής, όλα τα ελέη και οι ευλογίες του Αβραάμ, που κοίταζε τους ψαρωμένους μαθητές ψηλά από τον Παράδεισο και περίμενε να του πάνε «τ’ άσπρα, τ’ αχυρένια του να φιλούν τα γένια του», κατά την εικόνα του Κώστα Βάρναλη.

Σ’ εκείνα τα δίσεχτα χρόνια της σιωπής και της φοβέρας ο Βάρναλης υπηρέτησε δάσκαλος τη χώρα. Στη σχολή Εξαρχόπουλου όμως έπαιζε τον ρόλο της αλογόμυγας. Τον ίδιο ρόλο, δηλαδή, του οίστρου και του μώμου που έπαιζε ο Σωκράτης στους Αθηναίους. Γι’ αυτό άλλωστε έγραψε και την «Αληθινή απολογία του Σωκράτη». Το αποτέλεσμα από όλη ετούτη την ηθική σταυροφορία ήταν να γίνουνται οι μαθητές πιστόνια και μπιέλες μηχανής, και πλαστικά στρατιωτάκια στις αλάνες. Η υποκρισία, ο σκεπασμένος περίγελως, η δυσπιστία, η ανασφάλεια, το ψέμα, η συμπεριφορά του κλόουν, λάβαιναν θέση στην οργάνωση μιας προσωπικότητας από καουτσούκ και νάιλον. Εκεί, που κάτω από σωστές συνθήκες έπρεπε να αναδυθεί ένας στιβαρός άνθρωπος. Κάτω από την επίδραση δηλαδή της φυσικής γνώσης, του άγριου ρεαλισμού, και της πολύμοχθης αρετής, που περικλείνουν α αρχαία κείμενα μέσα στην αστραφτερή σιωπή τους.

Το άλλο ερώτημα, σχετικά με τούτη τη στάση της σχολής Εξαρχόπουλου απέναντι στη διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών, είναι γιατί εκράτησε ο τύπος, και χάθηκε η ουσία. Η απόκριση είναι απλή και δίπλα μας. Ενίκησε ο τύπος και νικήθηκε η ουσία, γιατί ο τύπος προσφέρεται στο αβασάνιστο και στο εύκολο. Η ουσία αξιώνει τα βαριά, και αντιμετριέται με τα δύσκολα. Και το φυσικό του ανθρώπου, είναι να τον φέρνει στην ευκολία και στο ευχάριστο, και να τον ξεμακραίνει από το τραχύ και τη δυσχέρεια. Τι καλός που θά ‘ταν ο κόσμος, αν γινόταν αντί να τραβάμε το πηλοφόρι στο γιαπί, να σμίγουμε και μέρα νύχτα να γλεντάμε στο βελούχι του Κώστα Καλιαντέρη!

Στην πραγματικότητα, πρόκειται για την ίδια διαφορά που υπάρχει ανάμεσα στα λόγια και στα έργα. Οι περισσότεροι λένε, αλλά ελάχιστοι κάνουν. Και ασφαλώς είναι άλλο πράγμα να κατεβείς και να πεις, θα γίνω ευεργέτης της ανθρωπότητας, και άλλο να πράξεις και να ζήσεις έτσι, που μια μέρα να περάσει το όνομα σου στο κιούριο, στο φέρμιο, στο αϊνστάινιο, και στα άλλα χημικά στοιχεία.

Μ’ έναν λόγο και για να το ειπώ απλά: Την επιθετική μετοχή και τα τελικά απαρέμφατα είναι εύκολο να τα μάθεις. Και σαν τα μάθεις, είναι ευκολότερο να κάνεις επίδειξη με δαύτα σε κείνους που δεν τα ξέρουν. Φοράς, σαν να λέμε, τη στολάρα με τη φούντα και το λοφίο, γίνεσαι δηλαδή ο κύριος καθηγητής, η αυθεντία, τα ράσα του παπά, και ύστερα από το πόστο ενός γελοίου κορδακιζόμενου μπορείς πια να κοκορεύεσαι και να λεονταρίζεις. Κι ο κοσμάκης από κάτου, οι ξύπνιοι σε κάνουνε χάζι. Και τα χαϊβάνια θαυμάζουν: Βρε τι Σολομώντας είν’ ετούτος!

Μαθαίνεται λοιπόν η επιθετική μετοχή και το τελικό απαρέμφατο. Τη φράση όμως του Πλάτωνα, «η φιλοσοφία είναι μελέτη θανάτου»·τον στίχο του Ομήρου, «πεθαίνουμε και χανόμαστε μια για πάντα σαν τα φύλλα των δέντρων»· ή το φοβερό δίλεκτο του Αισχύλου, «θα μάθεις σαν πάθεις», είναι δύσκολο να τα κατανοήσει κανείς. Και πάρα πέρα, είναι πολύ δυσκολότερο να τα υιοθετήσει κανείς, να τα καταλύσει σαν άρτο, και να τα κάνει τρόπο ζωής. «Modus vivendi»,που λένε. Γιατί, οι φράσεις αυτές είναι το νερό το μαύρο, και το κόκκινο, και το φαρμακερό της κυπριακής παραλογής. Είναι σαν να ξύνεις με τα νύχια σου το μάρμαρο και ν’ αγωνίζεσαι να χαράξεις πάνω του, αρχαϊκή τη μορφή σου.

Γιατί, ο Πλάτων και ο Όμηρος και ο Αισχύλος σ’ αυτή τους τη θεώρηση, και δεν υπάρχει άλλη να τους κοιτάξεις αν δεν γελάς κι αν δεν γελιέσαι, σου ζητούν πράγματα αληθινά και πολύ τίμια. Σου ζητούν να κηρύξεις τη ζωή σου σε συναγερμό επ’ άπειρον. Αξιώνουν να κοντοπερπατείς ολοζωής στις πλαγιές του Βεζούβιου. Και θέλουν μέρα νύχτα να σφυρίζει στ’ αυτιά σου, εκείνο το ξιφήρες «φύλακες γρηγορείτε!», καθώς στέκεις φρουρός στη μεγάλη πύλη της πόλης. Ή στη μικρή.

Η κατανόηση των κλασικών κειμένων αξιώνει μια ολόκληρη ζωή με άκρα ευαισθησία, και βούληση, και ανθρωπιά. Και πάλι ναι, και πάλι όχι, και πάλι να μη φτάνει.

Αυτός είναι ο λόγος, που ο Εξαρχόπουλος και το συνάφι του εισηγήθηκαν τη φορμαλιστική και όχι τη ρεαλιστική τακτική στη μέθοδο διδασκαλίας των αρχαίων ελληνικών. Από ανηθικότητα, και από ανανδρία. Αυτό τούς ήταν το εύκολο και το προσβατό. Το βολικό στη φαυλότητα, και το ομόλογο στην υποκρισία τους. Και αυτός είναι ο λόγος, που η αντίθετη σχολή, ο Αλέξανδρος Δελμούζος και τα παλικάρια του, όπως λέμε ο Ρήγας και οι πνιγμένοι του σύντροφοι, δεν βρήκαν οπαδούς και ακόλουθους στη δουλειά τους. Γιατί, πέρα από την επίσημη καταδίωξη του κράτους, ετούτοι οι γνήσιοι Έλληνες ζητήσανε «τα δύσκολα και τ’ ανεκτίμητα “εύγε”». Αλλά σήμερα και αύριο τους βλέπουμε κιόλας ολυμπιονίκες στα στάδια και παινεμένους του δήμου.

Συνοψίζω το ζητούμενο και τη λύση του στην παραβολή του ποιητή: Η σχολή Εξαρχόπουλου και ο όχλος της, είναι οι αρωματισμένοι Σιδώνιοι του Καβάφη, που κοκορίζουν και κακαρίζουν, καθώς μιλούν για την τέχνη που λησμόνησε τη ζωή. Η πορεία Δελμούζου και Γληνού, είναι ο Αισχύλος. Περπατάει βλοσυρός στον Μαραθώνα, ταυροκοιτάει μπροστά του και πίσω του, και στοχάζεται για την τέχνη, την ώρα που δουλεύει για τη ζωή.

Το τρίτο, για να μην τα φορτώσει κανείς όλα στον Εξαρχόπουλο, όπως οι Εβραίοι στον αρχαίο τράγο τις αμαρτίες τους, είναι πως παράλληλα με την κακή διδακτική των παιδαγωγών, ήταν κακή και η διδασκαλία των φιλολόγων. Εδώ έχουν τη δέση τους οι Κοντοί, οι Μιστριώτες, οι Καλιτσουνάκες και Πεζόπουλοι, και οι άλλοι λογιότατοι. Είναι όλοι εκείνοι, που το άδειο κρανίο τους το ζωγράφισε αιώνια ο Σολωμός στον«Διάλογο».

Το κακό με τους κλασικούς φιλολόγους, δεν είναι ότι στα αρχαία ελληνικά έβλεπαν λέξεις μόνο. Το μεγάλο κρίμα ήταν πως απόκοψαν εντελώς το αντικείμενο που δίδασκαν, από τη ζωή. Δεν μπορείς να σπέρνεις ρήματα και να ζητάς να θερίσεις στάχυα. Δεν μπορείς να πας στον κρεοπώλη και να του ειπείς: «Δώσ’ μου ένα κιλό κρέας από “μήλο”». Γιατί, πού να το ξέρει ο άνθρωπος ότι το αρνί, στ’ αρχαία το λέγανε «μήλο». Πώς του ζητάς, λοιπόν, ν’ ανακατέψει στο χάλκινο λεβέτι, τα κρέατα του λαγού και της χελώνας, όπως έκαμε κάποτε το χρηστήριο του Απόλλωνα;

Θέλω να ειπώ, πως η προσήλωση των φιλολόγων στον αρχαίο κόσμο ήταν τόσο αλλοίθωρη, ώστε να παραβλέπεται εντελώς η άμεση ζωή με τα προβλήματα και τις ανάγκες της. Οι κλασικοί φιλόλογοι έμοιαζαν να ζούνε με τις σκιές και τα φαντάσματα. Σαν έπαιρνε να βραδυάζει, κατέβαιναν ακροποδητί σε κάποια σαρκοφάγο και ξάπλωναν αγκαλιά με τα κόκαλα και με τον ανάγλυφο διάκοσμο των επιφανειών.

Στο σημείο αυτό η ευθύνη των φιλολόγων, και εννοώ πρώτα τους πανεπιστημιακούς, πέρα από το που τους έλειπε το σθένος, έχει την αιτία της σε έδαφος και σε αφορμήσεις κοινωνικές και πολιτικές. Το κοινωνικό κατεστημένο, έτσι καθώς ερχόταν από τον καιρό της δημογεροντίας και της γιανιτσαριάς, μερίμνησε να περιλάβει στην κλειστή του κάστα, τους δάσκαλους των δασκάλων των παιδιών μας. Έτσι μέσω της παιδείας, δρομολογημένης κατάλληλα, θα πετύχαινε να στερεώνει και να συντηρεί τα προνόμια του.

(Και με την ευκαιρία, λέω πως ποτέ μου δεν κατάλαβα, γιατί τις προσφωνήσεις «Λογιότατε», «Εντιμότατε», «Γενναιότατε», «Σεβασμιότατε», «Εξοχότατε» -αφήνω εκείνο το δύσοσμο«Μεγαλειότατε»-, δεν τις απηύθυνε ποτέ του κάποιος στον γεωργό, στον βοσκό, στον θαλασσινό, στον χτίστη. Και η απορία αυτή, έγινε βαθύ σκοτάδι για μένα, όταν διάβασα γραμμένο στον «Αιμίλιο» του Ρουσσώ, πως η ευγενικότερη απ’ όλες τις ανθρώπινες ασχολίες, είναι η γεωργική τέχνη.

Ο πανεπιστημιακός δάσκαλος, λοιπόν, μπαίνοντας στα ίδια μητρώα όπου και ο ανώτερος κρατικός λειτουργός, ο δικαστής, ο στρατιωτικός, ο ιερέας, ο πλούσιος αστός, έχασε την επαφή του με τον όγκο και τη μάζα του κοινωνικού ατόμου. Ξεκόπηκε από την ίδια τη ζωή και την πραγματικότητα. Η αποκοπή αυτή κατάστησε αναγκαία την αποξένωσή του από τις ουσίες των αρχαίων κειμένων, και αποσύνδεσε μέσα του τα ζωντανά στοιχεία του κλασικού κόσμου από τη σύγχρονη ζωή του αγρού, της αγοράς, του δρόμου και του πεζοδρομίου.

Το κακούργημα πια έχει συντελεστεί. Δεν ενδιαφέρει τώρα η λαχτάρα, ο πόνος, ή το όραμα του Πίνδαρου και του Θουκυδίδη. Οι λέξεις τους όμως, κούφιες και άδειες από όλη την πολύτιμη ουσία τους, είναι ακριβώς εκείνο που χρειάζεται, για να συντηριέται η κοινωνική δουλεία.

Μου χρειάστηκε αυτή η ξενάγηση στα σκυλάδικα και στην Τρούμπα, για να καταλάβουμε γιατί ο Σολωμός στον «Διάλογο», ταύτισε τον σοφολογιότατο και τον Τούρκο. Και υπάρχει ένα ακόμη σημείο στη μιγαδική συνάρτηση παραχάραξης των Ελλήνων. Εδώ, το «Made in»είναι αλλοδαπό. Έρχεται από τη μαγδαληνή Ευρώπη και αράζει στην ιερόδουλη Αμερική.

Εκείνο που σε μεγάλο βαθμό συνέβηκε σε μας, ο εγκλωβισμός της διδασκαλίας των κλασικών στους τύπους της γλώσσας δηλαδή, και η παραγνόηση της ουσίας του βίου, σε μικρότερο βαθμό συνέβηκε και στην Ευρώπη. Ο γνωρισμός και η συνομιλία τους με τους Έλληνες, από την αρχή τράπηκε στην περιοχή του ενδύματος και της υπόδησης. Η ουσία δουλεύτηκε ατεχνότερα, βραδύτερα, και από λιγότερους. Η κύρια προσοχή έπεσε στη γλώσσα.

Σ’ αυτό συντέλεσαν πολλά. Η τραχύτητα και η εμορφιά των Ελλήνων, που δεν είναι για τις μάζες. Το ίδιο το εγχώριο πνεύμα της Ευρώπης, έτσι όπως εξέρχοταν αλλόκοτο από τη μήτρα του θεοκράχτη Μεσαίωνα. Και η οδηγία της Παπικής Εκκλησίας, που φρόντισε να φροντίζει μια ανώδυνη επιφάνεια ομοιότητας και φιλίας Χριστιανισμού και αρχαιότητας. Είναι, βλέπεις, η παπική ραδιουργία. Που συνεχίζει την παλαιή ρωμαϊκή διπλωματία. Όπως ο Τάκιτος έγραμε για την κόλαση των αυτοκρατόρων, έτσι χίλια διακόσια χρόνια αργότερα ο Δάντης θα γράμει για την κόλαση των παπών. Είναι μικρός και αγαθοβιόλης, εκείνος που στο Βατικανό βλέπει κάτι πιο πέρα από τη διπλωματία. Δεν βγήκε πριν από μερικά χρόνια, μέσα από τα παπικά ινστιτούτα η περίφημη επιστημονική πανταχούσα που κήρυχνε ότι η θεωρία του «Big Bang» (Μεγάλη Έκρηξη) των κοσμολόγων είναι πλήρως σύμφωνη με τα δόγματα της Εκκλησίας; Βρε τί ‘ναι τούτοι!

Έτσι λοιπόν, κοντά στο «Latinum», έγινε και το «Graecum», στα σχολεία και στα πανεπιστήμια της Ευρώπης, γλώσσα, σύνταξη, γραμματική, και φαινόμενα φθόγγων και λέξεων. Μεγάλες επικράτειες του πνεύματος των Ελλήνων έμειναν ανεξερεύνητες. Έπρεπε νά ‘ρθει ο Έγελος, λόγου χάρη, για να ξεσκεπάσει τη ζωτική σπουδαιότητα της ελληνικής σοφιστικής. Και τη μεγάλη ήπειρο των προσωκρατικών, αυτά τα γιγάντια φαινόμενα ραδιογαλαξιών και νεφελωμάτων, ως την εποχή που τα εξερεύνησε ο Νίτσε, κυριολεκτικός Κολόμβος του πνεύματος, οι φιλόσοφοι και οι φιλόλογοι την είχαν χαρτογραφήσει σαν ένα νησί άγονης γραμμής.

Η σύγκρουση ανάμεσα στο Νίτσε και στο Βιλαμόβιτς για το πρόβλημα των προσωκρατικών και της τραγωδίας, υπήρξε μονομαχία θανάτου. Ο Βιλαμόβιτς, ένας μετεωρίτης έντονος, για μια στιγμή φάνταξε να λάμπει και να σκεπάζει το αιώνιο φως του Σείριου-Νίτσε. Και πέτυχε να τον δολοφονήσει επιστημονικά. Αλλά από κει και ύστερα, άρχισε η αντίστροφη μέτρηση. Δεν ήταν εύκολο από μέτρια πνεύματα να κατανοηθεί η φράση του Νίτσε: «Και μόνο όπου υπάρχουνε τάφοι υπάρχει και ανάσταση».

Αυτός ο σχολαστικισμός στα σχολεία της Ευρώπης παρατηρήθηκε και στιλετώθηκε από τα ευαίσθητα πνεύματα των ποιητών, που δεν άντεχαν τη φυλακή και τη σεμνοτυφία του. Μονάδες όπως ο Μπάιρον, ο Σέλεϊ, ο Ουγκό, μιλάνε με μεγάλη πίκρα και με μεγάλη οργή για το σχολικό σύστημα και τους δασκάλους που είχαν. Αφήνω, που όλοι τους αφήσανε μεσοστρατίς και αηδιασμένοι τις κλασικές σπουδές τους.

Στις Ενωμένες Πολιτείες το πράγμα καταστάθηκε δεινότερο. Εδώ ο κλασικός κόσμος πέρασε μέσα από το πνευματικό διυλιστήριο του γυαλιού, του νικελίου, και του αλπακά. Και πήρε τον χαρακτήρα των συνδετικών τροφών και των πλαστικών ερώτων. (Το τελευταίο είναι οι γυναίκες-σαμπρέλες ,για τους άντρες που αυνανίζουνται πάνω τους). Το μόνο που έμεινε στους Αμερικανούς, είναι η έννοια της δημοκρατίας που γεννήθηκε στην Ελλάδα, και τώρα ανθίζει στην απέραντη χώρα τους. Τι δημοκρατία όμως! Όλο ράσο και φανφάρα. Πουλώντας τα όπλα τους, δηλαδή, πίνουν σαν τα βαμπίρ, το αίμα των λαών της γης, συσσωρεύουν στο εθνικό χρηματοκιβώτιο όλους τους Πακτωλούς και όλους τους Κροίσους, και ύστερα κορδώνουνται για την ευημερία που δωρίζει στη χώρα τους το λαμπρό τους πολίτευμα. Εμ, αν ήταν έτσι, μπορώ κι εγώ να σου φέρω ναύτη με γένι που να σου καλουπώσει άγαλμα.

Στο επίπεδο της σχολαστικής μεθόδου των κλασικών σπουδών στην Αμερική ο Χάϊετ διηγείται το ακόλουθο πανηγυρικό: Μπαίνει ο κλασικός φιλόλογος στην αίθουσα και αμέσως εξηγεί στους φοιτητές του: «Αυτό το εξάμηνο θα σας διδάξω τον “Οιδίποδα επί Κολωνώ”.Είναι ένα κείμενο μεγαλείο για το πλήθος τις γραμματικές και τις συντακτικές ανωμαλίες και εξαιρέσεις που περιέχει». Και στο επίπεδο της ουσίας, για να σχολιάσει την ασχετοσύνη τους, ο Έζρα Πάουντ, σε μια στιγμή έπιασε την πένα και έγραμε: «Αναλογίζομαι με τρόμο και με έκσταση, πώς θά ‘ταν οι Ενωμένες Πολιτείες, αν μάθαιναν οι μαθητές τον κλασικό ελληνικό κόσμο». Κι εγώ αναλογίζομαι με την απλότητα του παιδιού, πώς θά ‘ταν ο κόσμος, αν οι διαλογισμοί του Πάουντ γίνουνταν πραγματικότητα.

Ξεκινώντας νηφάλια, από τούτη τη βάση της αίρεσης και της οργής για την άθλια ως τα σήμερα ιστορία της διδακτικής και της διδασκαλίας των αρχαίων ελληνικών στα σχολειά μας, θα παραστήσω το πρόβλημα με την εικόνα του εγκέφαλου και του νευροχειρουργού. Ενδιαφέρει, βέβαια, να δουλεύει δεξιότεχνα τα εργαλεία του ο νευροχειρουργός. Αλλά πρώτιστα ενδιαφέρει να γνωρίζει τον εγκέφαλο. Σχετικά με το μάθημα των αρχαίων ελληνικών όμως και τη διδακτική του, εκείνο που γίνεται ως τα σήμερα, είναι ο χειρουργός και τα εργαλεία του. Για τον εγκέφαλο δεν πειράζει. Ας είναι κι από τυρόγαλο. Οι μπλούζες, οι μάσκες, τα γάντια, οι λαβίδες, τα μαλίδια, τα πριόνια, τα δοχεία, οι γάζες, οι τσιμπίδες, τα ράμματα, τα βάμματα τα…τάματα. Κι από εγκέφαλο όλα βολεύουνται. Ο χειρουργός τον σπούδασε στο κεφάλι του σκύλου και της κουρούνας. Όχι χειρότερα.

Μα ποιος θα ισχυριστεί και θέλει να τον πιστέψουμε, πως ο ψάλτης που ταραρίζει στην εκκλησία το «λίθος λαξευτός» «λύκος καψαλός», διατάραξε την ευσέβεια της αγράμματης γερόντισσας που τον ακούει;

Λέω πως ωφελεί: Στη διδακτική των αρχαίων ελληνικών, να διδάσκεις την ιστορία και το σκοπό του μαθήματος· να διδάσκεις τη διαίρεση και τους κλάδους της· να διδάσκεις πώς θα διδάξεις από το πρωτότυπο και πώς θα διδάξεις από τη μετάφραση· πώς θα διδάξεις τη γραμματική, το συντακτικό, τη λεξιμάθεια, τη χρηστομάθεια· πώς θα διδάξεις την πορεία και τις μεθόδους διδασκαλίας.

Αλλά αυτό γίνεται μέχρι σήμερα. Αυτό ήταν τα σαρανταλείτουργα και τα ευχέλαια του Εξαρχόπουλου. Όλα ετούτα τα λέμε και τα ξαναλέμε κατά συρροή και κατά πλήθος. Τα εξαντλήσαμε πια ως την ίνα και ως την κεραία. Τώρα ό,τι έμεινε, είναι να κουρεύουμε το στραγάλι, και να συναχώνουμε τη σουλφαμίδα. Γυρνάμε από δεξιά περί τον εαυτό μας, γυρνάμε από αριστερά περί τον πυρήνα του προβλήματος, και παίζουμε το ηλεκτρόνιο του υδρογόνου, ώσπου να γίνουμε δευτέριο.

Σήμερα μάλιστα, που είμαστε «και τέλος πάντων, να, τραβούμε εμπρός», που λένε οι ηλεκτρονικοί και ο πολιτικός αναμορφωτής του Καβάφη, στη διδακτική των αρχαίων ελληνικών θα χρησιμοποιήσουμε και την «προηγμένη τεχνολογία». Υπολογιστές, μικροδιδασκαλίες, κλειστά κυκλώματα, βιντεοκασέτες, οπτικοακουστικά, και τα συναφή.

Όλα αυτά είναι έγκριτα και να τα χαιρετάς. Το πρόβλημα όμως βρίσκεται αλλού. Και το πρόβλημα, είναι το ένα, που έχουμε μόνο τη δική του ανάγκη, και κανενός άλλου. Όπως ακριβώς κάποτε το είπε και ο Ιησούς, δάσκαλος πρώτος, καθώς επιτιμούσε τρυφερά τη Μάρθα, και κοίταζε έμπιστα τη Μαρία.

Το πρόβλημα λοιπόν διατυπώνεται έτσι: Δεν έχει νόημα να διδάσκεις τη διδακτική των αρχαίων ελληνικών, έστω κι αν η δεξιοτεχνία σου ξεπερνά τις «ηλεκτρικές τριπλές» του Μαραντόνα, όταν δεν έχεις ιδέα για το τι είναι ο κλασικός κόσμος. Όταν δεν άκουσες ποτέ σου τον λόγο: Οι Έλληνες δεν γράψανε· οι Έλληνες ζήσανε. Το ξέρουμε αυτό;

«Όσο για μέριμνα του τόπου, για διοίκηση -ούτ’ ήξερε τι γένονταν τριγύρω του»·. Αχ! Ο Καβάφης… Πάντα μπροστά μας βγαίνει ο πονηρός ο γέρος.

Σήμερα μία μυλόπετρα πλακώνει την παιδεία των παιδιών μας. Ένας βραχνάς γράφει το παρόν μίζερο, και διαγράφει απαίσιο το μέλλον της χώρας. Γιατί, η αγωγή των νέων είναι κακή. Και η αγωγή των νέων είναι το θεμέλιο της πολιτείας. Και κρίνει τη σωτηρία και την ικμάδα της από το Α ως το Ω. Αφήνω σκόπιμα έξω τα «Έκτορος λύτρα», γιατί εκεί ο χαλασμός και ο θρήνος είναι μέγας. Η παιδεία των νέων είναι το δυνατό αίμα και ο αέρας ιωδίου για το μέλλον των λαών. Επένδυση πιο ασφαλή για προοπτική μακρόπνοη δεν πρόκειται να βρεις. Την αλήθεια αυτή τη λαλούν και την κράζουν, από τους νόμους του Λυκούργου μέχρι τους χάρτες του ΟΗΕ. Όμως, της δικής μας παιδείας το αίμα, έχει αιματοκρίτη λευχαιμίας.

Χρειάζεται να στηθούν οδοφράγματα στους δρόμους. Να στηθούν δικαστήρια στις αίθουσες, και ίσως ίσως γκιλοτίνες στις πλατέες. Για να σταυρωθεί το κακό, και να πάψει η βασκανία. Από τον καιρό του Σχινά και του Μαυροκορδάτου, μας βαραίνει ο σοφολογιότατος και ο Φαναριώτης. Το δίκαιο του μέλλοντος όμως, χρειάζεται πολλούς δικαστές, σαν τον Τερτσέτη, τίμιους. Και σαν τον Πολυζωίδη. Για να εξαλειφθούν κάποτε οι αιτίες της δίκης του Κολοκοτρώνη.

Τονίζοντας το δράμα στους ιδικούς μου τόνους, έχω να το κλείσω σε μία πρόταση που δεν δυσωπείται. Είναι πικρή, όσο το παλαιό εκείνο«εάλω η Πόλις», που ακούστηκε κάποτε σε όλη τη Ρωμανία, και κανείς δεν ήθελε να το πιστέψει. Η πρόταση λέει: Εμείς, οι Νεοέλληνες, αγνοούμε παντάπασι την κλασική Ελλάδα. Λέγοντας «παντάπασι», φωνάζω μία πράξη. Εννοώ δηλαδή, τις λέξεις με την ακρίβεια του δύο και δύο ίσον τέσσερα.

Είναι χρεία να επισημάνω, κάτι που είναι ομόλογο σε μιζέρια με την πλάνη μέσα στην οποία οι δάσκαλοι μας μάθανε να ζούμε για τους Έλληνες. Το στοιχείο αυτό είναι, πως δεν αγνοούμε μόνο την αλήθεια για την κλασική Ελλάδα, αλλά η εικόνα που αποχτήσαμε γι’ αυτήν, είναι παράμορφη και αντίστροφη. Η παράσταση που έχουμε για τους Έλληνες, έχει μεταξιώσει το σύνταγμα των αξιών, τη φυσικότητα, και την τάξη. Αναποδογύρισε τα πράγματα, και το άσπρο τό ‘καμε μαύρο.

Απ' το βιβλίο «Τα Ελληνικά» του Λιαντίνη